Leiderschap · Organiseren tot Schalen
Eigenaarschap in je team
Je weet per team of de missie, het mandaat en jouw handen thuis er staan, en je laat het volgende besluit van een ander staan.
Handig om eerst te lezen: Mission command, Wie beslist wat
Herken je dit?
- Je zegt dat je mensen eigenaarschap moeten nemen. Ze knikken, en de volgende vraag komt toch weer bij jou.
- Een teamleider neemt zelf een besluit. Jij vindt het niet handig en draait het terug. Sindsdien vraagt hij het eerst.
- In het begin wist iedereen waarom jullie het deden. Nu weten de nieuwe mensen vooral wat ze moeten doen.
- Je mensen gaan ruim om met het geld van het bedrijf, op een manier die ze thuis nooit zouden doen.
- Een klacht van een klant gaat eerst langs drie mensen voordat iemand belt.
Voor wie en wanneer
Voor ondernemers, MT-leden en leidinggevenden die willen dat hun mensen handelen alsof het hun eigen bedrijf is, en merken dat ze juist gaan wachten. In Zoeken en Bewijzen zit iedereen dicht op de klant en is het er vanzelf. Het gaat weg vanaf Organiseren, als er lagen, regels en overleggen bijkomen, en het weegt zwaarder naarmate je groeit.
Het model
Zook en Allen onderzochten waarom zo weinig bedrijven jarenlang winstgevend blijven groeien. De oorzaak lag meestal binnen het bedrijf. Wie het wel bleef doen, had iets vastgehouden uit de begintijd. Ze noemen het de founder's mentality, in drie delen: een missie die mensen willen winnen, een obsessie met de klant en het werk aan de voorkant, en denken als een eigenaar.
Die mentaliteit gaat weg naarmate je groeit. Er komen lagen, regels en overleggen bij, en de stem van wie met de klant praat wordt zachter. Dat is geen fout van je mensen. Het gebeurt in elk groeiend bedrijf, tenzij je er iets tegen doet.
Je zet het aan met drie dingen. Een missie die het waard is, die iedereen kent. Een mandaat: wie wat zelf mag beslissen, vooraf. En dat jij stopt met terugpakken. Het derde is het moeilijkst. Eigenaarschap komt niet door een toespraak. Het ontstaat als iemand een besluit neemt en jij het laat staan, ook als je het zelf anders had gedaan.
De missie maak je in de lessen Waarom je bestaat en De BHAG; hier gaat het alleen om de vraag of je team hem kent en gebruikt. Het mandaat leg je vast met de les Wie beslist wat. En de les Founder mode gaat over de oprichter zelf: wie erbovenop gaat zitten bij het verkeerde werk, of zonder einde, dooft precies wat deze les wil aanzetten.
Chris Zook en James Allen (Bain & Company), The Founder's Mentality: How to Overcome the Predictable Crises of Growth, Harvard Business Review Press, 2016. Gebaseerd op tien jaar onderzoek naar waarom groeiende bedrijven vastlopen.
Een missie die het waard is
Bain noemt het een opstandige missie: je bent er om iets in je markt anders te doen dan de rest, voor je klant. Mensen die dat weten, kunnen zelf kiezen als er iets onverwachts gebeurt. Test het: vraag drie mensen in een team waarvoor jullie het doen, en kijk of je drie keer hetzelfde hoort.
Waarom je bestaatDicht op de klant en het werk
In de begintijd sprak iedereen met klanten en zag iedereen het werk. Later zit er een laag tussen. Houd de korte lijn: wie met de klant praat, mag een probleem van die klant zelf oplossen, binnen afgesproken grenzen, zonder eerst langs drie mensen te gaan.
Denken als een eigenaar
Zook en Allen beschrijven het als drie dingen: snelheid, een hekel aan bureaucratie, en omgaan met kosten en risico alsof het je eigen geld is. Dat vraag je niet; dat krijg je als mensen echt iets te beslissen hebben en de uitkomst zien.
Wie beslist watStoppen met terugpakken
Elke keer dat jij een besluit terugdraait dat binnen iemands mandaat viel, leert hij dat het mandaat niet telt. Na twee keer vraagt hij het voortaan eerst. Laat het staan, en bespreek achteraf wat je anders zou doen. Draai alleen terug wat niet te herstellen is of buiten de afgesproken grenzen valt, en zeg dan hardop waarom.
Valkuilen
Eigenaarschap vragen zonder iets te geven
'Neem eens wat meer eigenaarschap' zonder dat vastligt wat iemand mag beslissen, legt de schuld bij hem. Hij gokt, en raadt hij verkeerd, dan heeft hij het fout gedaan. Begin bij het mandaat, niet bij de oproep.
Terugpakken via de achterdeur
Je draait het besluit niet terug, maar je laat merken dat je het niet goed vindt: een zucht in het overleg, een mail aan zijn klant 'om het even recht te zetten'. Het effect is hetzelfde. Zeg wat je ervan vindt in de 1-op-1, en laat het besluit staan.
Kijken en lezen
Zook zelf, in drie minuten, over de drie kenmerken van de founder's mentality en waarom ze bepalen of een bedrijf goed of slecht ouder wordt.
Bekijk op YouTubeAllen over hoe bedrijven de founder's mentality kwijtraken als ze groeien, en wat ze kunnen doen om hem terug te krijgen.
Bekijk op YouTubeDe voorspelbare crises van groei in drie minuten: waarom de complexiteit die groei meebrengt de groei zelf afremt.
Bekijk op YouTubeLezen
The Founder's Mentality
Chris Zook en James Allen · 2016 · ISBN 9781633691162
Het boek achter deze les: de drie delen, de crises die elk groeiend bedrijf tegenkomt, en wat leiders deden om de mentaliteit vast te houden. Zakelijk en met veel voorbeelden, ruim 200 bladzijden.
Bekijk het boekToepassen
- 1
Loop per team de drie vragen langs
Per team dat je leidt, of dat onder je leidinggevenden valt: weet iedereen waarvoor we het doen, mag hij hier zelf beslissen, en wanneer pakte ik voor het laatst iets terug? Vul het eerlijk in, het liefst met de teamleider erbij.
- 2
Weten ze niet waarvoor, begin bij de missie
Staat er nog geen purpose of BHAG, maak die eerst. Staat hij er wel maar kent niemand hem, gebruik hem dan: noem hem bij een keuze in het overleg, bij een nieuwe collega op de eerste dag, en bij een klant die je wel of niet aanneemt.
De BHAG: één groot doel met een finish - 3
Mogen ze niet zelf beslissen, leg het mandaat vast
Kies de besluiten die het vaakst bij jou terugkomen, en zet ze op de rolkaart als iets dat ze zelf nemen of na overleg. Begin met besluiten die terug te draaien zijn.
Wie beslist wat - 4
Pakte je terug, zeg het en herstel het
Zeg tegen wie het raakte dat het niet goed was dat jij het terugdraaide, en dat het besluit voortaan bij hem ligt. Was het mandaat niet duidelijk, maak het dan nu duidelijk. Het volgende besluit dat hij neemt, laat je staan.
Voorbeelden
Drie vragen per team
Team: 1. Weet iedereen waarvoor we het doen? Vraag het drie mensen. Hoor je drie keer hetzelfde? Ja / ongeveer / nee 2. Mag hij hier zelf beslissen? Welke drie besluiten komen het vaakst bij mij terug? Staan ze op iemands rolkaart? 3. Wanneer pakte ik voor het laatst iets terug? Wat was het, lag het binnen zijn mandaat, en wat deed hij daarna? De zwakste van de drie is waar je deze maand begint. Loop het elk kwartaal opnieuw langs.
Een besluit dat je anders had genomen, fout en goed
Je teamleider service gaf een klant met een defecte machine gratis een vervangend apparaat voor een maand. Jij had het anders gedaan. Fout: je belt de klant zelf om te zeggen dat het een uitzondering was, en zegt in het overleg dat dit voortaan via jou loopt. Goed: je laat het staan. In de 1-op-1: 'Je hebt de klant geholpen, en dat was jouw besluit. Ik zou zelf eerst een reparatie binnen twee dagen hebben aangeboden; dat kost ons minder. Wat vind jij? Wil je een grens afspreken voor de volgende keer?' Spreek je een grens af, dan zet je die op zijn rolkaart.
Als het echt terug moet
Een projectleider tekende een contract met een boeteclausule die buiten zijn grens valt. Dat draai je terug, want het kan het bedrijf veel geld kosten. Zeg het hem eerst zelf: 'Dit valt buiten wat we hebben afgesproken, daarom draai ik het terug. Het gaat om de boete, niet om de klant.' Kijk daarna samen of de grens duidelijk genoeg was.
Doe dit in je eigen bedrijf
Tot hier is alles gratis. Wat je voor je eigen bedrijf invult, bewaar je in Boldcaster.
- Naar Bevoegdheden. Bij de tweede vraag: hier zie je per teamlid welke besluiten hij zelf neemt, na overleg, of die bij een ander liggen. Staat er bij iemand niets, dan weet hij ook niet wat hij mag.
- Je kijkt terug op een situatie uit je eigen werk. Wat je invult lees alleen jij.
- Je spreekt een datum met jezelf af, en op die dag vraagt de app hoe het ging.
- Je zet de les klaar voor je team en ziet wie hem gedaan heeft.
- De quiz telt mee, en je ziet welke les hierna komt.
Vier weken gratis. Je komt direct in deze les uit.
Quiz
6 situaties. Je hebt er 5 van de 6 goed nodig. Opnieuw proberen kan altijd.
1.Je wilt dat je mensen meer eigenaarschap nemen. Wat helpt het meest?
2.Je planner schoof binnen zijn mandaat een klus een week op om een spoedklus te doen. Jij had het andersom gedaan. Er is niets misgegaan. Wat doe je?
3.Je vraagt drie mensen in het team waarvoor jullie het doen, en krijgt drie verschillende antwoorden. Er staat een purpose op het canvas. Wat is de eerste stap?
4.Een projectleider heeft een contract getekend met een boeteclausule die ver buiten zijn grens valt. Mag je dat terugdraaien?
5.Je laat het besluit van je teamleider staan, maar mailt zijn klant 'om het even recht te zetten'. Wat leert hij ervan?
6.Een klacht van een klant gaat eerst langs de binnendienst, de teamleider en jou voordat iemand belt. Wat past bij de founder's mentality?
Hier wordt niets bewaard. In de app telt de quiz mee voor je voortgang.
Lees hierna
- Een jaarthema · Je geeft het jaar een korte naam met één getal erbij, zodat iedereen in het bedrijf zonder het canvas te lezen weet waar het dit jaar om draait.
Weet je niet waar je moet beginnen? Doe de Groeiscan