Strategie · Organiseren tot Schalen
Een jaarthema
Je geeft het jaar een korte naam met één getal erbij, zodat iedereen in het bedrijf zonder het canvas te lezen weet waar het dit jaar om draait.
Handig om eerst te lezen: Doelstellingen voor dit jaar
Herken je dit?
- Je jaarplan heeft drie doelstellingen en vijf prioriteiten. Vraag je een monteur waar het dit jaar om draait, dan haalt hij zijn schouders op.
- In de jaarsessie was iedereen enthousiast. In maart praat niemand er meer over.
- Je hebt een thema bedacht, 'Samen sterker'. Niemand weet wat hij er maandag anders door doet.
- Het bedrijf moet dit jaar één grote omslag maken, van losse klussen naar vaste contracten, en je merkt dat ieder het op zijn eigen manier uitlegt.
Voor wie en wanneer
Voor ondernemers en MT's met een strategie op papier die het team niet leest. Het helpt vanaf Organiseren, als er mensen bij komen die niet bij de jaarsessie zaten. In Zoeken en Bewijzen is het meestal te vroeg: met een handvol mensen aan één tafel weet iedereen al waar het om draait.
Het model
Een jaarthema is een korte naam voor het jaar die iedereen in het bedrijf onthoudt. Het vat je doelstellingen en prioriteiten samen in één zin die je in de kantine kunt zeggen. Het is geen extra doel: wat er dit jaar moet gebeuren staat al in je doelstellingen. Het thema maakt er één ding van dat iedereen kan navertellen.
Harnish hangt aan het thema één getal: het critical number van het jaar. Dat is het getal dat het meest zegt over of het jaar gelukt is, meestal een van je doelstellingen. Zonder getal is een thema een slogan. Met een getal kan iedereen elke maand zien of het lukt, en weet je in december of je mag vieren.
Dan maak je het zichtbaar: een beeld of een meter aan de muur die meeloopt met het getal, en het thema terug in het weekoverleg. En je spreekt vooraf af hoe je het viert als het getal gehaald is. Dezelfde vorm bestaat per kwartaal: een kwartaalthema met een eigen getal, voor een kortere klus binnen het jaar.
Je kunt prima zonder. Een team van tien dat elke week samen aan tafel zit, weet al waar het om draait; een thema is dan een extra woord. Zet het vak op het canvas dan op 'Nu niet', en het komt nergens meer terug. Het helpt wel als je team de strategie niet leest, als er veel nieuwe mensen zijn, of als het jaar om één grote omslag draait.
Verne Harnish, Scaling Up (2014). Op het One-Page Strategic Plan staat naast de doelstellingen voor het jaar en de prioriteiten van het kwartaal een thema: een naam, een critical number, een beeld en een viering. Harnish nam het over uit Mastering the Rockefeller Habits (2002).
De naam
Twee tot zes woorden die zeggen wat er dit jaar verandert. Iedereen moet hem kunnen onthouden en navertellen, ook de monteur en de nieuwe planner.
Het getal
Eén meetbaar getal, met waar je nu staat en waar je eind van het jaar wilt zijn. Meestal een van je doelstellingen voor dit jaar, het getal dat het meest zegt.
Het beeld
Iets wat je ophangt en wat meeloopt met het getal: een thermometer aan de muur, een bord in de werkplaats, een regel bovenaan het weekoverleg.
De viering
Vooraf afgesproken: wat er gebeurt als het getal gehaald is. Een etentje met het hele team, een dag vrij, een bonus. Wie het pas achteraf bedenkt, haalt de spanning eruit.
Valkuilen
Een slogan van marketing
Een thema dat op de website zou kunnen staan, is voor klanten geschreven. Een jaarthema is voor je eigen mensen, en mag best intern klinken.
Elk jaar hetzelfde
'Het jaar van de groei' past op elk jaar. Als het thema volgend jaar ook zou kunnen, zegt het niet wat er dit jaar anders moet.
Kijken en lezen
Harnish zelf over waarom je een strategie een naam geeft, met voorbeelden van onder andere Domino's.
Bekijk op YouTubeEen coach die met deze methode werkt, over een bedrijf met vijftig klussen in een kwartaal dat met één thema de focus terugvond.
Bekijk op YouTubeEen ondernemer laat zien hoe zijn bedrijf elk kwartaal een getal en een thema kiest, met de namen die ze gebruikten.
Bekijk op YouTubeLezen
Scaling up: de groeiformule
Verne Harnish · 2016 · ISBN 9789047008682
De Nederlandse uitgave van Scaling Up (Business Contact). In het deel over strategie staat het thema naast de doelstellingen op het One-Page Strategic Plan, en in het deel over uitvoering het critical number en de thema's per kwartaal.
Bekijk het boekToepassen
- 1
Wat is dit jaar de ene verandering?
Leg je doelstellingen voor dit jaar en je prioriteiten naast elkaar. Welk ding moet er gebeuren, waar de rest uit volgt of op leunt? Lukt het niet om er één te kiezen, dan heb je misschien geen thema nodig en kun je het vak op 'Nu niet' zetten.
- 2
Welk getal hoort erbij?
Kies het getal dat het beste laat zien of die verandering lukt, met de stand nu en de stand eind van het jaar. Meestal staat het al bij je doelstellingen voor dit jaar.
- 3
Welke naam onthoudt iedereen?
Schrijf een paar namen op en lees ze voor aan iemand die niet in het MT zit. Kies de naam die hij een week later nog weet en kan uitleggen.
- 4
Hoe maak je het zichtbaar?
Waar hangt het getal, en wie werkt het bij? Kies een plek waar het team elke dag langsloopt, en een vast moment in het weekoverleg.
- 5
Hoe vier je het?
Spreek nu af wat er gebeurt als het getal gehaald is, en zeg het hardop bij de start van het jaar.
Voorbeelden
Een installatiebedrijf
'Het jaar van de terugkerende klant.' Getal: van 25% naar 40% van de omzet uit onderhoudscontracten. Een meter in de kantine die elke maand wordt bijgewerkt. Bij 40% gaat het hele team een weekend weg.
Een softwarebedrijf
'Eén keer goed.' Getal: van 30% naar 10% van de tickets die opnieuw open gaan. Het getal staat bovenaan elk weekoverleg. Bij 10% een dag vrij voor iedereen.
Een groothandel
'Elke order de deur uit op de dag zelf.' Getal: van 82% naar 98% van de orders dezelfde dag verzonden. Een bord in het magazijn met het percentage van gisteren.
Zwak: 'Samen sterker'
Te vaag. Het past op elk bedrijf en elk jaar, er hoort geen getal bij, en niemand weet wat hij er maandag anders door doet.
Zwak: 'Kwaliteit voorop'
Een slogan van marketing zonder getal. Wat is kwaliteit hier: minder klachten, minder terugkomers, een hogere NPS? Kies er één en het wordt een thema.
Doe dit in je eigen bedrijf
Tot hier is alles gratis. Wat je voor je eigen bedrijf invult, bewaar je in Boldcaster.
- Je schrijft het vak Jaarthema van je strategie, en het staat daarna op je strategiepagina.
- Je zet de les klaar voor je team en ziet wie hem gedaan heeft.
- De quiz telt mee, en je ziet welke les hierna komt.
Vier weken gratis. Je komt direct in deze les uit.
Quiz
6 situaties. Je hebt er 5 van de 6 goed nodig. Opnieuw proberen kan altijd.
1.Je MT wil naast de drie doelstellingen voor dit jaar een vierde toevoegen als jaarthema: 'Nieuwe markt in België'. Wat zeg je?
2.Het thema van dit jaar is 'Het jaar van de klant'. In oktober vraagt je compagnon of het gelukt is. Wat ontbreekt er?
3.Je hebt tien mensen die elke week samen aan tafel zitten en precies weten waar het dit jaar om draait. Een adviseur zegt dat je een jaarthema moet hebben. Wat doe je?
4.Je marketeer stelt als jaarthema voor: 'Duurzaam vooruit, samen met u'. Wat is het probleem?
5.Het getal van het jaar is in november gehaald. Pas dan bespreekt het MT hoe het gevierd wordt. Wat had beter gekund?
6.Dit jaar moet je bedrijf van losse klussen naar vaste onderhoudscontracten. Je merkt dat iedereen het anders uitlegt. Welk thema helpt het meest?
Hier wordt niets bewaard. In de app telt de quiz mee voor je voortgang.
Weet je niet waar je moet beginnen? Doe de Groeiscan