Leiderschap · Bewijzen tot Groeien
Situationeel leiderschap
Je geeft iedereen de leiding die hij voor deze taak nodig heeft.
Handig om eerst te lezen: Inzakken
Herken je dit?
- Je legt iets uit, en het komt toch anders terug dan je wilde.
- Je denkt vaak: dan doe ik het zelf wel.
- Een goede kracht wordt stil of vertrekt, terwijl je hem alleen maar wilde helpen.
- Een nieuwe medewerker krijgt 'zoek het maar uit', loopt vast, en dan grijp jij in.
- Je beste verkoper krijgt er een taak bij, en juist hij loopt erop vast.
Voor wie en wanneer
Voor ondernemers en leidinggevenden die werk overdragen. Het begint als je de eerste mensen aanneemt voor werk dat je eerst zelf deed, en het blijft spelen zolang er nieuwe mensen en nieuwe taken bijkomen.
Het model
Er is geen beste manier van leidinggeven. Wat werkt, hangt af van wie er voor je staat en van de taak waar het om gaat.
Je kijkt naar twee dingen. Hoeveel sturing geef je: wat er moet gebeuren, hoe en wanneer. En hoeveel steun: luisteren, aanmoedigen, de ander laten meedenken. Uit die twee komen vier stijlen. Welke past, hangt af van hoe ver de ander is met deze taak: kan hij het, en wil hij het? Dezelfde persoon kan in het ene vak zelfstandig zijn en in het andere nog beginner.
Het doel is dat de ander groeit, zodat jij steeds minder hoeft te sturen. Je bouwt de sturing af zodra iemand verder is. En valt iemand terug, door een nieuwe rol, een tegenslag of iets thuis, dan stuur je tijdelijk weer meer.
Deze les gaat over één persoon en één taak. Van wie een stuk werk is, staat in Wie heeft de aap?; welke besluiten vast bij een rol horen in Wie beslist wat; hoe je leidt via je leidinggevenden in Mission command; en wie je team draagt in De A-player matrix.
Paul Hersey en Ken Blanchard, 1969. Blanchard werkte het later uit tot SLII, de versie die nu het meest gebruikt wordt.
Beginner met zin → Instrueren
Kan het nog niet, heeft er wel zin in. Geef veel sturing: wat, hoe en wanneer, met een voorbeeld, en kijk vaak mee. Aanmoediging is nu niet wat hij mist; hij mist uitleg.
Teleurgestelde leerling → Coachen
Kan het een beetje, en merkt nu hoe moeilijk het is. De zin zakt. Blijf sturen, en geef er steun bij: leg uit waarom, vraag wat hij denkt, en beslis nog zelf.
Kundig maar onzeker → Ondersteunen
Kan het, maar twijfelt of durft niet zelf te kiezen. Stuur weinig en steun veel: vraag wat hij zou doen, luister, en laat hem beslissen. Uitleg geven zou zeggen dat je hem niet vertrouwt.
Zelfstandig → Delegeren
Kan het en wil het. Spreek het resultaat af, de kaders en wanneer je het ziet, en laat het hoe aan hem. Stuur je hier toch, dan raakt hij zijn zin kwijt: hij laat de beslissingen aan jou, of hij vertrekt.
Valkuilen
Meeuwenmanagement
'Zoek het maar uit' voelt als vertrouwen, maar een beginner loopt erop vast. Blanchard noemt het meeuwenmanagement: je bent er pas als het misgaat, maakt lawaai en vliegt weer weg.
Je eigen stijl voor iedereen
Iedereen heeft een stijl die hem het best ligt. Een ondernemer die zelf alles kan, stuurt vaak te veel of laat te vroeg los. Kijk naar de ander en de taak, niet naar wat jou makkelijk afgaat.
De letter verwarren met het niveau
Je beste mensen, de A's uit de A-player matrix, zijn zelfstandig in het werk dat ze kennen. Op een nieuwe taak zijn ook zij beginner. Wie zijn A-speler alles laat uitzoeken omdat hij een A is, ziet hem vastlopen. De matrix gaat over de persoon, dit model over de taak.
Kijken en lezen
Het hele model in tien minuten, getekend: de vier stijlen, de vier niveaus, welke bij welke hoort, en een voorbeeld.
Bekijk op YouTubeIn het Nederlands, in drie minuten, met tips om het morgen toe te passen.
Bekijk op YouTubeLezen
Leadership and the One Minute Manager
Ken Blanchard, Patricia Zigarmi en Drea Zigarmi · 2013 · ISBN 9780062309440
Hier komt het model vandaan. Een dun boek, als verhaal geschreven, in een middag uit. De Nederlandse vertaling heet Situationeel leiderschap II en de One Minute Manager.
Bekijk het boekToepassen
- 1
Kies de taak, niet de persoon
'Hoe is Mark?' is de verkeerde vraag. 'Hoe ver is Mark met offertes maken?' is de goede. Kijk naar wat hij eerder met deze taak deed, niet naar hoe lang hij in dienst is of hoe goed hij in iets anders is.
- 2
Maak je raster
Zet je mensen onder elkaar, en ernaast de drie tot vijf taken die bij hen het meest tellen. Schrijf in elk vak twee dingen: hoe ver hij is (D1 tot D4) en welke stijl jij nu geeft (S1 tot S4). Een vak waar de twee niet bij elkaar passen, D1 met S4 of D4 met S1, is je eerste gesprek. Een leeg vak betekent dat je het niet weet; vraag het hem.
- 3
Zeg het hardop
'Bij offertes kijk ik de komende maand nog mee voor ze de deur uitgaan. Daarna laat ik het aan jou.' Dan weet de ander waarom je stuurt, en dat het tijdelijk is.
- 4
Kijk elk kwartaal opnieuw naar het raster
Schuift een vak op, bouw dan je sturing af en zeg dat ook. Komt er een nieuwe taak bij, dan komt er een kolom bij, en begint ook je beste kracht daar vaak bij D1.
Voorbeelden
Een raster, ingevuld: Mark, accountmanager
Klantgesprek: D4, je delegeert. Offerte maken: D2, je coacht. Hij kan het half en twee klanten waren kritisch. Jaarplanning van zijn klanten: D1, je instrueert. Dezelfde Mark, drie stijlen.
Een raster, ingevuld: Fatima, planner sinds twee weken
Dagplanning in het systeem: D1, je instrueert en kijkt dagelijks mee. Klanten bellen over een verschoven datum: D3. Ze deed het tien jaar bij haar vorige werkgever en twijfelt alleen hoe het hier gaat. Je vraagt wat zij zou zeggen.
Een starter maakt zijn eerste offerte
Instrueren. Geef een voorbeeld, de opbouw en de prijsregels, en kijk mee voor hij verstuurt. Doe je dat niet, dan herstel jij straks de offerte en de klant.
Je beste verkoper maakt voor het eerst een jaarbegroting
In verkopen is hij zelfstandig, in begroten een beginner. Voor de begroting instrueer je, in de verkoop laat je hem vrij.
Een ervaren monteur twijfelt sinds een fout bij een klant
Ondersteunen. Hij kan het. Vraag wat hij zou doen, luister, en laat hem beslissen.
Doe dit in je eigen bedrijf
Tot hier is alles gratis. Wat je voor je eigen bedrijf invult, bewaar je in Boldcaster.
- Je kijkt terug op een situatie uit je eigen werk. Wat je invult lees alleen jij.
- Je spreekt een datum met jezelf af, en op die dag vraagt de app hoe het ging.
- Je zet de les klaar voor je team en ziet wie hem gedaan heeft.
- De quiz telt mee, en je ziet welke les hierna komt.
Vier weken gratis. Je komt direct in deze les uit.
Quiz
6 situaties. Je hebt er 5 van de 6 goed nodig. Opnieuw proberen kan altijd.
1.Lisa is twee weken in dienst als planner en heeft er veel zin in. Ze heeft nog nooit een planning gemaakt in jullie systeem. Welke stijl past?
2.Mark maakt sinds een halfjaar offertes. Hij kan het half, kreeg kritiek van twee klanten en zegt: 'misschien is dit niks voor mij'. Welke stijl past?
3.Je beste verkoper kent het vak, maar na twee gemiste deals vraagt hij bij elke offerte jouw akkoord op de prijs. Wat doe je?
4.Je ervaren accountmanager doet zijn klantgesprekken al jaren goed. Sinds jij elk gesprek vooraf met hem doorneemt, zegt hij minder en vraagt hij overal jouw akkoord. Wat is er waarschijnlijk aan de hand?
5.Je financieel manager doet de maandafsluiting foutloos. Nu moet ze voor het eerst een investeringsvoorstel voor de bank maken. Hoe stuur je haar daarbij?
6.Je hebt een nieuwe medewerker drie maanden geïnstrueerd en ze doet het nu goed. Wat is de volgende stap?
Hier wordt niets bewaard. In de app telt de quiz mee voor je voortgang.
Lees hierna
- Wie heeft de aap? · Je geeft werk uit handen zonder dat het terugkomt op jouw bord.
- Mission command · Je geeft een opdracht via je leidinggevenden zo, dat het doel en het waarom twee lagen diep aankomen.
- De 1-op-1 · Je hebt met elke medewerker een vast gesprek dat van hem is.
Weet je niet waar je moet beginnen? Doe de Groeiscan