Leiderschap · Organiseren tot Schalen
Founder mode
Je kiest per onderwerp of je er zelf bovenop zit of het loslaat, en je zegt waarom en tot wanneer.
Handig om eerst te lezen: Situationeel leiderschap, Mission command
Herken je dit?
- Je hebt een goede manager aangenomen en hem de ruimte gegeven. Een halfjaar later is het product minder goed dan toen jij het zelf deed, en je hoort het als laatste.
- Je wilt weten hoe het echt gaat bij de klant, maar alles wat je hoort komt via twee lagen en is al netjes gemaakt.
- Je hebt je met iets bemoeid omdat het misging. Drie maanden later zit je er nog steeds in, en niemand weet of dat zo blijft.
- Je leest dat je moet loslaten, en ook dat de beste oprichters overal in de details zitten. Je weet niet welke van de twee nu voor jou geldt.
Voor wie en wanneer
Voor ondernemers die hebben leren loslaten en merken dat er iets wegzakt: het tempo, de kwaliteit, het gevoel voor de klant. Het speelt vanaf Organiseren, als anderen een eigen stuk van het bedrijf leiden. In Zoeken en Bewijzen zit je overal zelf in, en dat hoort zo; daar is deze keuze nog niet aan de orde.
Het model
Het gangbare advies aan een oprichter die groeit is: neem goede mensen aan en geef ze de ruimte. Paul Graham noemt dat manager mode. Je behandelt elk stuk van het bedrijf als een doos waar je alleen het resultaat van ziet. Brian Chesky deed dat bij Airbnb, en het ging mis. Hij ging terug de details in, sprak mensen een paar lagen onder hem, en stuurde niet alleen via zijn managers. Graham noemde dat founder mode.
Founder mode is geen vrijbrief om overal weer in te zitten. Erbovenop zitten en loslaten kunnen allebei, alleen niet op hetzelfde werk tegelijk. Erbovenop werkt bij wat het bedrijf maakt of breekt, kort en met een einde, en met een reden die iedereen kent. Het wordt controleren als het overal is, zonder einde, en via de mensen heen die je de ruimte gaf.
Daarom kies je per onderwerp, en zeg je het hardop. 'Het nieuwe abonnement trek ik zelf tot 1 maart, omdat we er dit jaar op winnen of verliezen. De rest blijft van jullie.' Dan weet je team wat van hen is, en weet jij waar je je niet mee bemoeit.
Situationeel leiderschap gaat over hoeveel sturing iemand voor een taak nodig heeft. Deze les gaat over iets anders: het werk waar jij zelf in wilt zitten, ook als de mensen het kunnen. Mission command noemt langs je leidinggevende heen sturen een valkuil, en dat blijft zo; hieronder staat hoe je toch een laag overslaat zonder iemand onderuit te halen. Wat er met je team gebeurt als dit op het verkeerde werk landt, staat in de les Eigenaarschap in je team.
Paul Graham, Founder Mode (essay, september 2024, paulgraham.com/foundermode.html), naar een talk van Brian Chesky van Airbnb op een bijeenkomst van Y Combinator.
Wat het bedrijf maakt of breekt
Een nieuw product, de belofte aan je klant, een markt waar je dit jaar op inzet, een crisis. Niet de kantoorinrichting, de planning van de monteurs of de opmaak van een offerte. Kun je niet uitleggen waarom juist dit van jou afhangt, dan is het van een ander.
Kort, met een einde
Schrijf erbij tot wanneer. Een datum, of een uitkomst: tot het eerste kwartaal met de nieuwe prijzen erop zit. Op die dag geef je het terug, of je zegt waarom je blijft. Zonder einde wordt erbovenop vanzelf de nieuwe gewoonte.
Met een reden die iedereen kent
Zeg het eerst tegen de leidinggevende wiens werk het is, en dan tegen zijn team. Weet hij niet waarom je er ineens zit, dan leest hij het als wantrouwen. Weet hij het wel, dan kan hij je helpen.
Een laag overslaan, in het open
Je mag met mensen twee lagen lager praten om te horen hoe het echt gaat. Graham noemt dat het verschil met manager mode. Doe het met medeweten van hun leidinggevende, en geef daar geen opdrachten. Wil je iets anders, dan loopt dat via hem, of je zegt hardop dat jij dit stuk nu zelf trekt.
Valkuilen
Erbovenop bij wat je leuk vindt
Een oprichter die uit de techniek komt, duikt in de code; een verkoper in de grote deals. Dat voelt als founder mode, maar het gaat om wat jij graag doet. Kijk naar wat het bedrijf nu nodig heeft, ook als dat iets is waar je geen zin in hebt.
Half erbovenop
Je bemoeit je met het hoe, maar de leidinggevende blijft verantwoordelijk. Dan weet niemand van wie de uitkomst is. Kies: of jij trekt het tot een datum, of het is van hem en je kijkt op een vast moment.
Kijken en lezen
Chesky zelf, op de eerste Founder Mode-bijeenkomst van Y Combinator, over de talk waar het essay uit voortkwam en wat hij bij Airbnb anders ging doen.
Bekijk op YouTubeChesky over waarom hij niet gelooft in volledige autonomie en hoe hij zelf de details in gaat. Kijk het met de vraag: zou dit bij ons overal passen, of alleen bij wat ons maakt of breekt?
Bekijk op YouTubeVoor wie meer wil
Een lang gesprek van voor het essay, over hoe Chesky Airbnb na de pandemie opnieuw inrichtte: minder lagen, één roadmap, de leider in de details.
Bekijk op YouTubeLezen
Amp It Up
Frank Slootman · 2022 · ISBN 9781119836117
Het essay van Graham is geen boek. Slootman schrijft over hetzelfde vanuit de praktijk: als leider de details in, de lat hoger en het tempo omhoog, en focus op wat telt. Kort en direct, 224 bladzijden.
Bekijk het boekToepassen
- 1
Zet de onderwerpen onder elkaar
Schrijf op waar het bedrijf de komende maanden op draait: producten, klantgroepen, processen, projecten. Tien regels is genoeg. Begin bij wat op je prioriteiten staat.
- 2
Kies per regel: erbovenop of los
Erbovenop alleen bij wat het bedrijf maakt of breekt, en hoogstens twee of drie tegelijk. Alles wat je niet kiest, is los: van iemand anders, en je kijkt op een vast moment.
- 3
Schrijf waarom en tot wanneer
Bij elke regel erbovenop één zin waarom, en een datum of uitkomst waarop het eindigt. Kun je geen reden opschrijven, dan zet je hem op los.
- 4
Zeg het tegen wie het raakt
Eerst de leidinggevende wiens werk het is, dan zijn team. Zeg ook wat los blijft: dat is voor hen net zo belangrijk.
- 5
Kijk op de einddatum
Geef het terug, met wat je geleerd hebt, of verleng het met een nieuwe reden en een nieuwe datum. Blijf niet zitten zonder het te zeggen: dan weet niemand meer van wie het is.
Wie heeft de aap?
Voorbeelden
De kaart: erbovenop of los
Per onderwerp één regel: Onderwerp Erbovenop of los Waarom (één zin) Tot wanneer (datum of uitkomst) Van wie is het daarna? Hoogstens drie regels op erbovenop. Hang de kaart op of zet hem in je MT-overleg, en loop hem elk kwartaal door.
De kaart, ingevuld
Het nieuwe onderhoudsabonnement: erbovenop. Waarom: we winnen of verliezen er dit jaar op. Tot het eerste kwartaal met vijftig klanten erop. Daarna van de manager service. Klachten van grote klanten: erbovenop. Waarom: twee klanten zeiden op. Tot 1 april. Daarna van de accountmanagers. De planning van de monteurs: los. Van de planner, ik kijk in het weekoverleg. Werving: los. Van de HR-manager, ik doe het laatste gesprek. De website: los. Van marketing, ik zie hem voor hij live gaat.
Erbovenop gaan zitten, fout en goed
Fout: je loopt maandag de werkplaats in en zegt tegen de monteurs dat het abonnement anders moet. Hun manager hoort het van hen. Goed, eerst tegen de manager service: 'Het abonnement trek ik de komende drie maanden zelf. Niet omdat jij het niet kunt: we winnen of verliezen er dit jaar op, en ik wil zelf horen wat klanten zeggen. Ik ga met je monteurs mee op pad, en wat ik wil veranderen loopt via jou. Zodra er vijftig klanten op zitten, is het weer van jou.' Duwt hij terug ('dus je vertrouwt me niet'): 'Ik snap dat het zo voelt. Daarom zeg ik erbij tot wanneer, en wat van jou blijft: de planning, de mensen, de rest van de service.'
Doe dit in je eigen bedrijf
Tot hier is alles gratis. Wat je voor je eigen bedrijf invult, bewaar je in Boldcaster.
- Je kijkt terug op een situatie uit je eigen werk. Wat je invult lees alleen jij.
- Je spreekt een datum met jezelf af, en op die dag vraagt de app hoe het ging.
- Je zet de les klaar voor je team en ziet wie hem gedaan heeft.
- De quiz telt mee, en je ziet welke les hierna komt.
Vier weken gratis. Je komt direct in deze les uit.
Quiz
6 situaties. Je hebt er 5 van de 6 goed nodig. Opnieuw proberen kan altijd.
1.Je hebt een nieuw abonnement gelanceerd waar je dit jaar op inzet. Je productmanager leidt het, maar klanten haken af en jij hoort het pas bij de maandcijfers. Wat past bij deze les?
2.Je wilt horen hoe het echt gaat bij de monteurs, twee lagen onder je. Hoe doe je dat?
3.Een halfjaar geleden ging je erbovenop zitten bij de klachten, omdat er twee grote klanten opzeiden. Het loopt nu weer. Je zit er nog steeds in. Wat doe je?
4.Je laat de operations manager de nieuwe werkplaats inrichten, maar je zegt elke week waar de machines moeten staan. Het wordt te laat. Waar ging het mis?
5.Je komt uit de verkoop. Sinds je loslaat zit je weer bij elke grote offerte, terwijl je verkopers het goed doen. Ondertussen loopt de levering achter. Wat zegt deze les?
6.Na een slecht kwartaal besluit je dat je overal weer bovenop gaat zitten, tot het weer loopt. Wat is het risico?
Hier wordt niets bewaard. In de app telt de quiz mee voor je voortgang.
Lees hierna
- Eigenaarschap in je team · Je weet per team of de missie, het mandaat en jouw handen thuis er staan, en je laat het volgende besluit van een ander staan.
Weet je niet waar je moet beginnen? Doe de Groeiscan