Strategie · Bewijzen tot Organiseren
Kernwaarden die gedrag sturen
Je legt drie tot vijf kernwaarden vast, elk met gewenst en ongewenst gedrag, en weet hoe je ze gebruikt bij het aannemen en het beoordelen van mensen.
Herken je dit?
- Op de muur staan vier kernwaarden. Vraag je een medewerker welke, dan noemt hij er hooguit één.
- Je kernwaarden zijn betrokken, klantgericht, professioneel en integer. Je concurrent heeft dezelfde vier.
- Je wilt iemand aanspreken op zijn houding, en merkt dat je nergens naar kunt wijzen.
- Je nam iemand aan op zijn cv. Na drie maanden weet je dat hij niet past, en je had het in het gesprek kunnen zien.
Voor wie en wanneer
Voor ondernemers met kernwaarden op de muur die in het werk niemand noemt, of die er nog geen hebben. Een eerste versie schrijf je in Bewijzen, als er mensen bijkomen die jij niet zelf hebt gevormd. Vastleggen doe je in Organiseren, als je niet meer iedereen zelf aanneemt.
Het model
Kernwaarden zijn het gedrag dat je van iedereen in het bedrijf vraagt, ook als jij er niet bij bent. Het vak DNA ernaast gaat over iets anders: wat jij als oprichter meebracht en weigert los te laten. De les DNA gaat over die bron; deze les over de regels die het hele team kan leven, met gewenst en ongewenst gedrag erbij. Schrijf je een naam met gedrag eronder, dan hoort het hier.
Collins en Porras zagen dat bedrijven die tientallen jaren bovenaan bleven een paar kernwaarden vasthielden, terwijl strategie en producten steeds veranderden. Zo'n waarde bedenk je niet. Je vindt hem in de mensen die je het liefst zou klonen, en in momenten waar je trots op was. Hun toets: houd je hem ook als hij je een tijd geld kost? Zo niet, dan is het geen kernwaarde. Daarom zijn het er drie tot vijf.
Harnish voegt het praktische deel toe. Een waarde werkt pas als je hem gebruikt: bij het aannemen, in het functioneringsgesprek, als je iemand bedankt en als je iemand aanspreekt. Daarom vraagt het canvas per waarde om gedrag dat je kunt zien.
Jim Collins en Jerry Porras, Built to Last (1994), en hun artikel Building Your Company's Vision (Harvard Business Review, 1996). Verne Harnish zette de kernwaarden op de One-Page Strategic Plan in Scaling Up (2014).
Naam en definitie
Een korte naam in de woorden van je team, liever 'We bellen terug' dan 'Klantgerichtheid'. Daaronder één zin over wat jullie ermee bedoelen.
Gewenst gedrag
Wat iemand doet die deze waarde leeft, op een gewone dinsdag. 'Je belt een klant dezelfde dag terug, ook als je het antwoord nog niet hebt.'
Ongewenst gedrag
Wat er gebeurt als de waarde wordt overtreden. Dit deel helpt het meest, omdat je iemand kunt aanspreken op wat hij deed in plaats van op wie hij is.
Bij het werven
Per waarde één vraag naar iets wat de kandidaat echt deed: 'Vertel over een keer dat je een klant moest bellen zonder het antwoord te hebben.' Luister of je het gewenste gedrag hoort, of het ongewenste. Een waarde leer je iemand moeilijk aan; je kiest er beter op.
Bij het beoordelen
In het functioneringsgesprek per waarde één moment waarop je hem zag, en één waarop niet, met een datum. Hoe je dat naast de resultaten van iemands rol legt, staat in de les De A-player matrix.
Valkuilen
Woorden die iedereen heeft
Integriteit, betrokkenheid, kwaliteit. Die staan bij bijna elk bedrijf. Vraag bij elke waarde of een concurrent hem ook op zijn site kan zetten.
Een wens als waarde
'Innovatief' omdat je dat graag zou zijn, terwijl er in drie jaar niets nieuws is gebouwd. Wil je echt innoveren, maak er dan een doel van met een getal.
Kijken en lezen
Een Schotse topman over waarom kernwaarden begrijpen makkelijk is en naleven moeilijk, en wat zijn bedrijf deed om ze in gedrag te vertalen.
Bekijk op YouTubeHarnish in drie minuten over de grootste fout met kernwaarden, en hoe die tot verkeerde beslissingen over mensen leidde.
Bekijk op YouTubeIn het Nederlands en in drie minuten: de drie fouten die bedrijven maken als ze kernwaarden willen laten leven.
Bekijk op YouTubeVoor wie meer wil
Hoe je als oprichter een korte lijst waarden en gedrag vastlegt en daarop aanneemt, omdat je eerste mensen de cultuur voor alle volgenden bepalen.
Bekijk op YouTubeLezen
Built to Last: Successful Habits of Visionary Companies
Jim Collins en Jerry I. Porras · 1994 · ISBN 9780060516406
Lees voor deze les vooral het hoofdstuk More Than Profits, over core ideology: welke kernwaarden de blijvers hadden en hoe ze die vasthielden terwijl de rest meebewoog. In het Nederlands: Gebouwd voor de toekomst (ISBN 9789058712134).
Bekijk het boekScaling Up: How a Few Companies Make It...and Why the Rest Don't
Verne Harnish · 2014 · ISBN 9780986019524
Het hoofdstuk over kernwaarden: ontdek ze in je bestaande cultuur, test ze een tijd en koppel ze aan werving en beoordeling. Het strategisch canvas komt uit dit boek. In het Nederlands: Scaling up: de groeiformule (Business Contact, 2016, ISBN 9789047008682).
Bekijk het boekToepassen
- 1
Wie zou je klonen?
Kies drie tot zeven mensen bij wie je denkt: zo doen wij het. Niet per se het MT. Collins en Porras noemen het de Mars-groep: wie stuur je naar Mars om het bedrijf daar opnieuw op te bouwen?
- 2
Welke verhalen vertellen ze?
Vraag ieder naar een moment waarop een collega iets deed waar hij trots op was, en een moment waarop iets echt niet kon. Schrijf de verhalen op. De waarden zitten erin.
- 3
Wat komt steeds terug?
Geef het een naam in jullie eigen woorden en één zin uitleg. Toets elke waarde: houden we hem ook als hij geld kost? Kan een concurrent hem ook hebben?
- 4
Wat zie je iemand doen, en wat niet?
Per waarde het gewenste en het ongewenste gedrag. Concreet genoeg om in een gesprek naar te wijzen.
- 5
Welke vraag stel je bij een sollicitatie?
Per waarde één vraag naar iets wat de kandidaat echt deed. Die staat niet op het canvas, maar hoort erbij.
- 6
Houden ze een kwartaal stand?
Gebruik ze een kwartaal bij aannemen, bedanken en aanspreken. Wat in die tijd nergens terugkwam, schrap je of herschrijf je.
Voorbeelden
Eén waarde, helemaal uitgeschreven
Een installatiebedrijf. Op de muur stond 'Vakmanschap'. De verhalen gingen allemaal over monteurs die een klus pas afsloten als de klant het had zien werken. Naam: We laten het zien Wat we ermee bedoelen: een klus is pas af als de klant het heeft zien werken. Gewenst gedrag: je loopt met de klant langs voordat je vertrekt. Ongewenst gedrag: de bon laten tekenen terwijl de installatie nog niet draait. Vraag bij een sollicitatie: vertel over de laatste klus die je afsloot. Hoe wist je dat de klant tevreden was? In het functioneringsgesprek: één moment van het afgelopen halfjaar waarop je het zag, en één waarop niet.
Een marketingbureau
De eigenaar wilde 'Eerlijk'. Het team noemde een collega die een klant afraadde een campagne te doen die niets zou opleveren. Het werd 'We zeggen het als het geen zin heeft'. Ongewenst: een opdracht aannemen waarvan je weet dat hij niet werkt, omdat het omzet is.
Een groothandel
Er stonden er acht. Na een kwartaal testen bleven er drie over die echt in gesprekken terugkwamen. De vijf andere waren wensen. Die zijn van de muur gehaald.
Doe dit in je eigen bedrijf
Tot hier is alles gratis. Wat je voor je eigen bedrijf invult, bewaar je in Boldcaster.
- Je schrijft het vak Kernwaarden van je strategie, en het staat daarna op je strategiepagina.
- Je zet de les klaar voor je team en ziet wie hem gedaan heeft.
- De quiz telt mee, en je ziet welke les hierna komt.
Vier weken gratis. Je komt direct in deze les uit.
Quiz
6 situaties. Je hebt er 5 van de 6 goed nodig. Opnieuw proberen kan altijd.
1.Je kernwaarden zijn betrokken, klantgericht en professioneel. Een nieuwe medewerker zegt dat zijn vorige werkgever precies dezelfde had. Wat zegt dat?
2.Bij Kernwaarden schrijft de oprichter: 'Ik kom uit de bouw en heb nooit een oplevering gemist. Dat wil ik hier ook.' Wat zeg je?
3.Een van je waarden is 'We zeggen nee tegen werk dat we niet goed kunnen doen'. Een grote klant vraagt precies zo'n klus. Wat zegt de toets van Collins en Porras?
4.Een van jullie waarden is 'We bellen terug'. Hoe toets je die het best in een sollicitatiegesprek?
5.Klanten klagen dat ze dagen niets horen als een monteur het antwoord nog moet uitzoeken. Welk gewenst gedrag schrijf je bij 'We bellen terug'?
6.Je kiest dit jaar voor een nieuwe markt en een nieuw product. Een MT-lid stelt voor de kernwaarden ook te vernieuwen. Wat zeggen Collins en Porras?
Hier wordt niets bewaard. In de app telt de quiz mee voor je voortgang.
Lees hierna
- Waarom je bestaat · Je schrijft in één zin op waarom je bedrijf bestaat, gevonden met vijf keer waarom, en gebruikt die zin bij je volgende grote keuze.
- Een rol met een doel · Iedereen in je team weet waarvoor zijn rol bestaat en waaraan jullie allebei zien dat hij het goed doet.
- De A-player matrix · Je weet wie je team draagt, en wat je met ieder van hen doet.
Weet je niet waar je moet beginnen? Doe de Groeiscan