Finance · Bewijzen tot Schalen
Winst is nog geen geld
Je ziet waar je winst blijft tussen de resultatenrekening en de bank, rekent uit wat een betaaltermijn je kost, en weet vooraf wat groei aan geld vraagt.
Handig om eerst te lezen: Je resultatenrekening lezen
Herken je dit?
- We hadden ons beste jaar ooit, en in december moest ik de rekening-courant oprekken om de salarissen te betalen.
- Eind maart stond er een mooi saldo. Half april was de helft weg en ik wist niet waaraan.
- Een grote klant wil zestig dagen betaaltermijn. Het is een mooie naam, dus we zeiden ja.
- De accountant zegt dat we € 110.000 winst hebben gemaakt. Op de bank staat minder dan vorig jaar.
- We nemen vier mensen aan voor een project dat over twee maanden start. Pas daarna komt de eerste factuur.
Voor wie en wanneer
Voor ondernemers en MT-leden van een bedrijf dat winst maakt en toch krap staat, of dat wil groeien en niet weet wat dat aan geld vraagt. Het speelt vanaf Bewijzen, als de eerste grote klanten met lange betaaltermijnen binnenkomen. In Organiseren en Groeien wordt het scherper: je neemt mensen aan voordat de omzet er is, en elke euro extra omzet zet eerst geld vast. Wie in Schalen zit, financiert die groei bewust, met een buffer en een bank die het plan kent.
Het model
Je resultatenrekening telt wat je verdiende op het moment dat je het werk deed. Je bank telt het geld op het moment dat het binnenkomt of eruit gaat. Tussen die twee zit tijd: je klant betaalt over 45 dagen, je mensen krijgen eind van de maand hun salaris, de btw gaat elk kwartaal weg. En er gaat geld uit dat niet op je resultatenrekening staat: een investering in één keer, een aflossing op je lening.
Het geld dat in je bedrijf vastzit tussen werk doen en betaald krijgen heet werkkapitaal: debiteuren, onderhanden werk en voorraad, min wat je zelf nog moet betalen aan leveranciers. Groeit je omzet, dan groeit dat mee. Bij 45 dagen betaaltermijn zet elke € 100 extra omzet per jaar ongeveer € 15 vast in debiteuren, inclusief de btw die je al hebt afgedragen. Daarom komt een groeiend bedrijf geld tekort, ook als het winst maakt: de winst komt later binnen dan de kosten van de groei eruit gaan.
De brug van winst naar geld heeft vaste stappen. Je begint bij de nettowinst, telt de afschrijvingen erbij (die kostten dit jaar geen geld), haalt de mutatie werkkapitaal eraf, en daarna de investeringen en aflossingen. Wat overblijft is de mutatie liquide middelen: wat er dit jaar bij of af ging op de bank. Accountants noemen dit het kasstroomoverzicht.
Alan Miltz, Cash Flow Story en de Power of One, uitgewerkt in het deel over cash in Scaling Up van Verne Harnish (2014). De kasconversiecyclus komt van Verlyn Richards en Eugene Laughlin (Financial Management, 1980).
Debiteuren en debiteurendagen
Wat klanten je nog moeten betalen. In dagen: debiteuren gedeeld door omzet inclusief btw, keer 365. De vraag: hoeveel dagen is het, en wie zit er ver boven je betaaltermijn?
Onderhanden werk en voorraad
Werk dat je al deed maar nog niet factureerde, en spullen die je kocht maar nog niet verkocht. Bij een dienstverlener zit hier vaak meer geld dan je denkt: een project van drie maanden dat je bij oplevering factureert, financier je drie maanden zelf. De vraag: kun je in termijnen of vooraf factureren?
Crediteuren en crediteurendagen
Wat je zelf nog moet betalen. Dit werkt de andere kant op: hoe later je betaalt, hoe langer het geld bij jou staat. Rek het niet verder op dan je afspraken: een leverancier die te laat betaald krijgt, rekent het later in zijn prijs.
Btw en loonheffing
Btw is niet van jou: je int hem voor de Belastingdienst. Met het factuurstelsel draag je de btw af over wat je factureerde, ook als de klant nog niet betaalde. De loonheffing gaat de maand na het salaris, het vakantiegeld in mei. De vraag: weet je in welke maanden deze bedragen eraf gaan?
Investeringen
Laptops, een verbouwing, een bedrijfsauto. Op de resultatenrekening staat elk jaar een deel als afschrijving, op de bank gaat het in één keer weg. De vraag: wanneer betaal je, en heb je het geld dan liggen of financier je het?
Aflossingen en vennootschapsbelasting
Van een lening staat alleen de rente op je resultatenrekening. De aflossing betaal je uit je winst na belasting. En de vennootschapsbelasting gaat via voorlopige aanslagen, vaak in maandelijkse termijnen. De vraag: is je nettowinst plus afschrijvingen groter dan je aflossingen?
Valkuilen
Het saldo van vandaag lezen als wat je hebt
Eind maart staat de btw van het eerste kwartaal nog op je rekening, en eind april niet meer. Een saldo zegt pas iets naast wat er de komende weken nog af moet: btw, loonheffing, salarissen en de rente. Kijk naar het laagste saldo van de komende maanden.
Een betaaltermijn weggeven om de deal binnen te halen
Dertig dagen extra verandert je winst niet. Het geld staat wel dertig dagen langer bij de klant, zolang hij klant is. Reken het uit voordat je ja zegt, en vraag er iets tegenover: een hogere prijs of een factuur vooraf.
Kijken en lezen
In twee minuten het verschil tussen winst en kasstroom, en waarom een winstgevend bedrijf toch zonder geld kan komen te zitten.
Bekijk op YouTubeWat werkkapitaal is, met een voorbeeld van een bedrijf dat er veel nodig heeft en een dat er weinig nodig heeft, en hoe het samenhangt met cash.
Bekijk op YouTubeDe KVK legt het verschil uit tussen een exploitatiebegroting (je winst) en een liquiditeitsbegroting (je geld). In Boldcaster heten die Budget & forecast en Cash.
Bekijk op YouTubeVoor wie meer wil
Alan Miltz over de zeven knoppen waarmee je winst en cash verbetert, waaronder debiteurendagen en crediteurendagen. Het idee achter Hefbomen in Boldcaster.
Bekijk op YouTubeLezen
Scaling up: de groeiformule
Verne Harnish · 2016 · ISBN 9789047008682
Het laatste deel gaat over cash, met de Power of One van Alan Miltz en de vragen die je stelt om sneller betaald te worden en minder geld vast te zetten. Het Engelse origineel is Scaling Up (2014, ISBN 9780986019593).
Bekijk het boekToepassen
- 1
1. Reken je dagen uit
Debiteurendagen: debiteuren op je balans gedeeld door je omzet van twaalf maanden inclusief btw, keer 365. Crediteurendagen: crediteuren gedeeld door je inkoop inclusief btw, keer 365. Doe hetzelfde voor onderhanden werk, tegen je omzet zonder btw. Zet de uitkomst naast je betaaltermijnen.
- 2
2. Maak de brug van vorig jaar
Nettowinst, plus afschrijvingen, min de mutatie werkkapitaal, min investeringen, min aflossingen. Klopt de uitkomst met wat er op de bank bij of af ging? Wijkt het veel af, vraag dan je boekhouder wat er nog meer ging: dividend, een privé-opname, een nagekomen aanslag.
- 3
3. Kijk twaalf maanden vooruit
Zet in Budget & forecast je betaaltermijnen, je investeringen en je aflossingen. Op het tabblad Cash zie je per maand wat er binnenkomt en uitgaat, met de btw-aangifte en de loonheffing erbij. Kijk naar het laagste saldo, en of dat boven twee maanden kosten blijft.
- 4
4. Kies één knop
Factureer onderhanden werk per maand of een deel vooraf, verstuur facturen op de dag van levering, bel op dag één na de vervaldatum, en zet je betaaltermijn in je voorwaarden en offertes. In Hefbomen zie je per knop wat een dag eerder betaald krijgen je aan cash oplevert.
Voorbeelden
Wat 15 dagen langer betalen kost, bij € 3 miljoen omzet
Omzet per jaar zonder btw: € 3.000.000 Omzet per dag: € 3.000.000 / 365 = € 8.219,18 Inclusief 21% btw: € 9.945,21 per dag 15 dagen langer: 15 x € 9.945,21 = € 149.178,08 Gaan je klanten van 30 naar 45 dagen, dan staat er bijna € 150.000 minder op je rekening. Eén keer, maar zolang ze zo betalen komt het niet terug. Je nettowinst verandert niet. Op 5% rente op je rekening-courant kost het ook nog ongeveer € 7.500 per jaar.
De brug van winst naar de bank, boekjaar 2026
Het bureau uit de les Je resultatenrekening lezen: 25 man, € 3 miljoen omzet. Nettowinst: € 113.400 Afschrijvingen: € 40.000 Toename debiteuren (omzet van € 2,6 naar € 3,0 miljoen, 45 dagen): -€ 60.000 Toename onderhanden werk: -€ 25.000 Toename crediteuren: € 12.000 Investeringen (laptops en verbouwing): -€ 60.000 Aflossing lening: -€ 48.000 Mutatie liquide middelen: -€ 27.600 Het bureau maakte € 113.400 winst en had aan het eind van het jaar € 27.600 minder op de bank. Er ging niets mis: het groeide, het investeerde en het loste af.
Wat de volgende groei vraagt
Het bureau wil volgend jaar naar € 3,6 miljoen. Bij 45 dagen staat er dan € 537.000 aan debiteuren uit, nu € 447.500: € 89.500 meer vast. Het neemt vier mensen aan, drie maanden voordat het werk factureerbaar is: 4 x € 6.500 x 3 = € 78.000 aan loon zonder omzet ertegenover. Samen € 167.500, eerder dan de extra winst binnenkomt. Twee maanden kosten als buffer is bij dit bureau ongeveer € 470.000. Wie dat vooraf uitrekent, kan met de bank praten voordat het krap wordt.
Doe dit in je eigen bedrijf
Tot hier is alles gratis. Wat je voor je eigen bedrijf invult, bewaar je in Boldcaster.
- Naar Budget & forecast. Op het tabblad Cash zie je je saldo per maand, twaalf maanden vooruit, met je betaaltermijnen, de btw-aangifte, loonheffing, investeringen en aflossingen. Zakt het saldo onder je buffer van twee maanden kosten, dan zie je in welke maand. In Hefbomen zie je wat sneller innen of later betalen doet met je winst en je cash.
- Je zet de les klaar voor je team en ziet wie hem gedaan heeft.
- De quiz telt mee, en je ziet welke les hierna komt.
Vier weken gratis. Je komt direct in deze les uit.
Quiz
6 situaties. Je hebt er 5 van de 6 goed nodig. Opnieuw proberen kan altijd.
1.Je omzet groeide met 20% en je winst steeg. Toch staat er minder op de bank dan vorig jaar. Wat is de meest waarschijnlijke oorzaak?
2.Je omzet over twaalf maanden is € 3 miljoen zonder btw. Op je balans staat € 450.000 aan debiteuren. Hoeveel debiteurendagen is dat?
3.Een klant met € 600.000 omzet per jaar zonder btw wil 60 dagen betaaltermijn in plaats van 30. Hoeveel geld staat er daardoor langer vast?
4.Het is eind maart en er staat een hoog saldo op de bank. Je wilt het team een bonus geven. Wat doe je eerst?
5.Je lost € 4.000 per maand af op een lening en betaalt € 800 rente per maand. Wat staat er op je resultatenrekening?
6.Je doet projecten van drie maanden en factureert bij oplevering. Wat helpt het meest om minder geld vast te zetten?
Hier wordt niets bewaard. In de app telt de quiz mee voor je voortgang.
Lees hierna
- Wat je mensen opleveren · Je rekent uit hoeveel brutowinst elke euro loon oplevert, legt dat naast de norm van je sector en weet hoeveel loon je huidige brutowinst kan dragen.
- De hefbomen · Je kent de zeven hefbomen voor winst en cash, weet wat 1 procent of één dag bij jouw bedrijf oplevert, en kiest de hefboom waar je dit kwartaal aan trekt.
Weet je niet waar je moet beginnen? Doe de Groeiscan