Strategie · Organiseren tot Schalen
Je exitdoel
Je kiest een bedrag en een jaar voor de waarde van je bedrijf, rekent na of dat kan, en weet wat je wilt als dat moment komt.
Herken je dit?
- Iemand vraagt wat je bedrijf waard is. Je noemt een getal dat je ooit van een kennis hoorde.
- Een concurrent wordt overgenomen en je vraagt je af of jij dat ook zou willen. Je weet het niet.
- Als jij drie weken weg bent, ligt er werk stil. Klanten bellen jou, niet je team.
- Je compagnon wil over vijf jaar stoppen, jij wilt nog twintig jaar door. Dat hoorde je pas vorige maand.
Voor wie en wanneer
Voor eigenaren die hard werken aan de groei, maar nooit hebben opgeschreven waar het voor henzelf op uit moet komen. Ook als je niet van plan bent te verkopen. Het begint te tellen in Organiseren, als het bedrijf zonder jou moet kunnen draaien, en in Schalen is het de vaste vraag.
Het model
“Begin with the end in mind.”
Je exitdoel is twee dingen: een bedrag en een jaar. Hoeveel wil je dat je aandelen waard zijn, en wanneer? Op het canvas is het de stip drie tot vijf jaar vooruit. De les 3HAG beschrijft hoe het bedrijf er over drie jaar uitziet; het exitdoel zegt wat dat bedrijf dan voor jou waard moet zijn.
Warrillow laat zien dat de meeste bedrijven onverkoopbaar zijn omdat alles via de eigenaar loopt. Klanten kopen bij jou, het team wacht op jou, de kennis zit in jouw hoofd. Een koper betaalt niet voor een bedrijf dat stopt als jij vertrekt. Een bedrijf dat zonder jou draait, kun je verkopen, overdragen aan je team of je kinderen, of houden en er dividend uit halen. Je hebt dan de keus. Zonder exitdoel kiest het leven voor je: een ziekte, een compagnon die eruit wil, een koper die zich onverwacht meldt.
Burlingham voegt de ondernemer zelf toe. Wie verkoopt zonder te weten wat hij daarna wil, heeft er vaak spijt van. Het bedrag is dus geen los getal. Het hangt aan wat je met je leven wilt als het bedrijf niet meer van jou is.
John Warrillow, Built to Sell (2010). Hij bouwde en verkocht zelf een bedrijf en beschrijft wat een bedrijf verkoopbaar maakt: het draait zonder de oprichter. Bo Burlingham, Finish Big (2014), sprak met ondernemers na hun exit en zag dat wie vooraf wist wat hij wilde, er het meest tevreden uit kwam.
Het bedrag
De waarde van het bedrijf op het moment van de exit. Reken terug vanuit wat je netto wilt overhouden. Je wilt na de verkoop € 2 mln op de bank. Daar gaat ongeveer 30% belasting af, dus het bruto bedrag is zo'n € 3 mln. Heb je de helft van de aandelen, dan moet het bedrijf rond € 6 mln waard zijn. Dat laatste getal zet je op het canvas. De belasting hangt af van je situatie, met een holding gaat het anders: vraag je adviseur.
Het jaar
Wanneer wil je de keus hebben? Kijk naar je leeftijd, je gezin en hoe lang je dit nog wilt doen. Drie tot vijf jaar is lang genoeg om het bedrijf verkoopbaar te maken, en dichtbij genoeg om er nu iets voor te doen. Ligt je echte stopmoment verder weg, zet dan het jaar waarin je de keus wilt hebben, en schuif het door als je er bent.
Toets aan nu
Leg het bedrag naast de waarde van je aandelen nu, in Bedrijfswaardering. Reken uit hoeveel de waarde per jaar moet groeien tot je exitjaar. Van € 3 mln naar € 6 mln in vijf jaar is zo'n 15% per jaar. Groeide je bedrijf de laatste jaren 5%, dan moet er iets veranderen, of klopt het jaar of het bedrag niet.
De vorm
Verkopen aan een koper, overdragen aan je team of familie, of blijven en dividend halen. Je hoeft nu niet te kiezen. Het bedrag en het jaar gelden voor alle drie.
Wat je daarna wilt
Wat doe je op de maandag na de exit? Burlingham zag dat ondernemers die daar een antwoord op hadden, beter afscheid namen. Schrijf het erbij, ook al staat het niet op het canvas.
Valkuilen
Een jaar dat nooit dichterbij komt
'Over een jaar of twintig' is elk jaar weer over twintig jaar. Kies een jaartal. Je kunt het later verzetten, maar dan weet je dat je het verzet.
Alleen jij weet het
Je compagnon heeft een ander jaar in zijn hoofd, je partner thuis een ander bedrag. Een exitdoel dat niet besproken is, botst op het slechtste moment.
Wachten tot het zover is
Wie pas aan zijn exit denkt als hij wil stoppen, heeft geen tijd meer om het bedrijf verkoopbaar te maken. Dat kost jaren.
Kijken en lezen
De bedenker van het model, kort: waarom ondernemers besluiten eruit te stappen, en dat dat moment vaak eerder komt dan ze dachten.
Bekijk op YouTubeNederlandse dealmakers over wat er bij een verkoop echt gebeurt: maanden spanning, deals die alsnog klappen, en ondernemers die na hun exit in een zwart gat vallen.
Bekijk op YouTubeEen Britse ondernemer over de dag na de verkoop van haar bedrijf. Het punt van Burlingham, van iemand die het meemaakte: weet vooraf wat je daarna wilt.
Bekijk op YouTubeVoor wie meer wil
Warrillow over waarom je een verkoopbaar bedrijf bouwt, ook als je nooit wilt verkopen. Precies de reden voor een exitdoel op het canvas.
Bekijk op YouTubeLezen
Built to Sell: Creating a Business That Can Thrive Without You
John Warrillow · 2011 · ISBN 9781591845829
Het model van deze les, als verhaal: een eigenaar van een reclamebureau leert van een mentor hoe hij zijn bedrijf verkoopbaar maakt. Dun, in een avond uit. Geen Nederlandse vertaling gevonden.
Bekijk het boekFinish Big: How Great Entrepreneurs Exit Their Companies on Top
Bo Burlingham · 2014 · ISBN 9781591844976
Over de ondernemer zelf bij een exit: wie je bent en wat je wilt als het bedrijf niet meer van jou is. Met veel gesprekken met ondernemers die het al deden. Geen Nederlandse vertaling gevonden.
Bekijk het boekToepassen
- 1
Wat wil je na het bedrijf?
Wat doe je, waar woon je, hoeveel heb je per jaar nodig? Tel op wat je al hebt, zoals pensioen of vastgoed. Wat overblijft is het bedrag dat je netto uit het bedrijf wilt halen.
- 2
Welke waarde hoort daarbij?
Tel er ongeveer 30% belasting bij op en deel door je deel van de aandelen. Gebruik de som hiernaast, en vraag je adviseur de belasting na te rekenen.
- 3
In welk jaar wil je de keus hebben?
Verkopen, overdragen of blijven: drie tot vijf jaar vooruit. Schrijf een jaartal op, geen leeftijd of 'ooit'.
- 4
Kan het vanaf nu?
Leg het bedrag naast de waarde van nu in Bedrijfswaardering en reken de groei per jaar uit. Route naar je doel laat zien welke routes er vanaf je huidige waarde naartoe lopen.
- 5
Wie moet het weten?
Je compagnon, je partner thuis, eventueel andere aandeelhouders. Liggen jullie jaren of bedragen ver uit elkaar, dan weet je dat nu. Zet daarna het bedrag en het jaar in het vak Exitdoel.
Voorbeelden
De som om over te nemen
Netto overhouden: € ... Plus ongeveer 30% belasting: € ... bruto Gedeeld door je deel van de aandelen (...%): € ... voor het hele bedrijf Exitjaar: ... Waarde nu (Bedrijfswaardering): € ... Nodige groei per jaar: ...% (verdubbelen in vijf jaar is zo'n 15% per jaar, in drie jaar zo'n 26%) Groei van de waarde de laatste jaren: ...%
Een installatiebedrijf
De eigenaar is 52 en heeft alle aandelen. Hij wil netto € 2,5 mln overhouden, dus bruto zo'n € 3,6 mln. Op het canvas zet hij € 4 mln in 2031. In Bedrijfswaardering staat zijn bedrijf nu op € 2,5 mln: de waarde moet ruim 9% per jaar groeien. Hij ziet ook dat hij elke offerte zelf maakt, en dat drukt de waarde.
Twee compagnons in een adviesbureau
Ze hebben elk de helft en schrijven los van elkaar een bedrag en een jaar op. De een wil in 2030 € 1 mln netto, de ander wil nooit verkopen. Ze rekenen terug naar € 3 mln voor het bedrijf in 2030. Dan kan de een uitstappen en kan de ander zijn deel kopen of een nieuwe partner zoeken.
Een familiebedrijf in de derde generatie
Verkopen is niet het plan, de dochter neemt het over in 2029. Het exitdoel is de waarde bij de overdracht, € 2 mln, en dat jaar. Dat maakt het gesprek over de prijs binnen de familie zakelijk.
Niet alleen jouw doel
Als directeur zonder aandelen: vraag de eigenaar naar zijn exitdoel, want het bepaalt waar het bedrijf de komende jaren heen gaat. Als partner thuis: het jaartal gaat ook over jouw leven, dus praat mee.
Doe dit in je eigen bedrijf
Tot hier is alles gratis. Wat je voor je eigen bedrijf invult, bewaar je in Boldcaster.
- Je schrijft het vak Exitdoel van je strategie, en het staat daarna op je strategiepagina.
- Je zet de les klaar voor je team en ziet wie hem gedaan heeft.
- De quiz telt mee, en je ziet welke les hierna komt.
Vier weken gratis. Je komt direct in deze les uit.
Quiz
6 situaties. Je hebt er 5 van de 6 goed nodig. Opnieuw proberen kan altijd.
1.Een eigenaar zegt: 'Ik ga nooit verkopen, dus een exitdoel is niets voor mij.' Wat zeg je volgens deze les?
2.Je bedrijf maakt goede winst, maar alle grote klanten bellen alleen jou. Wat betekent dat voor je exitdoel?
3.Een eigenaar met de helft van de aandelen wil na de verkoop € 1,5 mln netto overhouden. Welk bedrag zet hij op het canvas?
4.Je aandelen zijn nu € 3 mln waard. Je exitdoel is € 6 mln over vijf jaar. Wat doe je met dat verschil?
5.Twee compagnons blijken een ander exitjaar te hebben: de een over vijf jaar, de ander nooit. Wat is het beste moment om dat te ontdekken?
6.Een ondernemer verkoopt voor een mooi bedrag en zit een half jaar later doelloos thuis. Wat had hij volgens Burlingham vooraf moeten weten?
Hier wordt niets bewaard. In de app telt de quiz mee voor je voortgang.
Lees hierna
- 3HAG: je bedrijf over drie jaar · Je beschrijft in vijf of zes zinnen hoe je bedrijf er op een datum over drie jaar uitziet, zo concreet dat je team er zelf keuzes op kan maken.
Weet je niet waar je moet beginnen? Doe de Groeiscan