Strategie · Organiseren tot Groeien
Het DNA: de ziel van je bedrijf
Je schrijft in twee of drie zinnen op welke lat jij als oprichter in het bedrijf legde, zodat anderen hem bewaken als jij er minder bent.
Herken je dit?
- Een klant zegt: het voelt niet meer zoals vroeger. Er is niets misgegaan, en toch heeft hij gelijk.
- Je leest een offerte van een collega terug. Alles klopt, en jij had hem nooit zo verstuurd.
- Er wordt een deadline gemist. De klant vindt het prima. Jij niet, en je weet niet goed hoe je dat uitlegt.
- Jij stuurt nog steeds alles terug wat niet goed genoeg is. Zonder jou gaat het de deur uit.
Voor wie en wanneer
Voor oprichters die merken dat het bedrijf anders gaat voelen nu het groeit, of die een stap terug willen doen. Het speelt vanaf Organiseren, als jij niet meer bij elke beslissing zit, en opnieuw in Groeien, als er leiders tussen jou en het werk komen.
Het model
Het DNA is wat jij als oprichter in het bedrijf hebt gelegd: de lat die je hanteert, ook als de klant er geen punt van maakt. Het staat in twee of drie zinnen, in jouw woorden. De les Kernwaarden gaat over iets anders: het gedrag dat je van iedereen vraagt, met gewenst en ongewenst gedrag erbij. Het DNA is de bron, de kernwaarden zijn de regels die eruit volgen.
Je ziet het aan wat je weigert te accepteren. Een bouwbedrijf dat in vijftig jaar nooit een deadline miste, had dat nergens opgeschreven. Iedereen wist het, omdat ze de oprichter zagen beslissen. Groeit het bedrijf, of doet de oprichter een stap terug, dan zakt het DNA als eerste weg. Er gaat niets kapot, maar de lat ligt ongemerkt lager.
Opschrijven is de helft. De lat blijft pas liggen als anderen hem bewaken zonder jou. Zolang jij de enige bent die iets terugstuurt, is het jouw lat en niet die van het bedrijf.
Een eigen onderdeel van het strategisch canvas van Boldcaster, bedacht door Jurre Grimberg. Chris Zook en James Allen van Bain beschrijven in The Founder's Mentality (2016) hoe groeiende bedrijven de ongeschreven standaarden van de oprichter kwijtraken.
Wat je meebracht
Waarom ben je dit bedrijf begonnen, en wat kon jij dat anderen niet konden of niet wilden? Dat is de bron.
Wat je weigert te accepteren
De lat die je legt, ook als niemand erom vraagt. Een offerte die binnen een dag de deur uit gaat. Een fout die je zelf meldt voordat de klant hem ziet.
De toets
Herkent een nieuwe collega het na een maand zonder uitleg? Zou je er een klant voor laten gaan? Kan een concurrent het niet morgen overnemen? Drie keer ja, dan heb je het.
Valkuilen
Je product of markt opschrijven
'Wij maken de beste kozijnen van het noorden' zegt wat je maakt. Als je morgen iets anders gaat maken, blijft het DNA hetzelfde. Schrijf op wat jou drijft.
Een zin die iedereen kan schrijven
Klantgericht, betrouwbaar, kwaliteit. Is het inwisselbaar met een ander bedrijf, dan is het je DNA niet. Zoek naar wat je weigert te accepteren.
Kijken en lezen
In het Nederlands: de cultuur van een bedrijf ontstaat uit wat de oprichters meebrachten, en zo houd je dat vast als je groeit.
Bekijk op YouTubeEen van de schrijvers van het boek hieronder legt in drie minuten uit wat een groeiend bedrijf van zijn oprichter kwijtraakt, en waarom dat de groei remt.
Bekijk op YouTubeLezen
The Founder's Mentality: How to Overcome the Predictable Crises of Growth
Chris Zook en James Allen · 2016 · ISBN 9781633691162
Over de ongeschreven standaarden van de oprichter die een groeiend bedrijf kwijtraakt, en waarom dat de grootste oorzaak van stilstand is. Aanvullend: het model in deze les is van Boldcaster, niet van Bain. Een dun, zakelijk boek. Geen Nederlandse vertaling gevonden.
Bekijk het boekToepassen
- 1
Waarom begon jij?
Wat zag jij dat anderen niet zagen, en wat deed je daarom anders? Schrijf het in je eigen woorden, niet in die van een website.
- 2
Wanneer stuurde je iets terug?
Zoek drie momenten: een offerte, een levering, een antwoord aan een klant. Wat klopte er niet, terwijl de klant het misschien goed had gevonden? Daar zit je lat.
- 3
Wat zeggen de mensen die er het langst zijn?
Vraag twee van hen: 'Wat doen wij hier altijd, ook als niemand erom vraagt?' Wat ze allebei noemen en wat jij herkent, is DNA.
- 4
Houdt het de toets?
Herkent een nieuwe collega het na een maand? Zou je er een klant voor laten gaan? Kan een concurrent het niet zomaar overnemen? Schrap wat niet drie keer ja krijgt.
- 5
Wie bewaakt het als jij er niet bent?
Noem een of twee mensen die iets mogen terugsturen omdat het onder de lat ligt, ook als jij het al goedvond. Dat staat niet op het canvas, maar zonder die namen blijft het jouw lat.
Voorbeelden
Sjabloon in drie zinnen
Wij [wat je altijd doet, ook als niemand erom vraagt]. We accepteren nooit [de lat die niet zakt]. Dat komt doordat [wat de oprichter meebracht].
Dezelfde regel als kernwaarde en als DNA
Kernwaarde: 'We melden een fout zelf.' Gewenst: je belt de klant dezelfde dag. Ongewenst: wachten tot hij het merkt. DNA: 'De oprichter kwam uit de luchtvaart, waar elke fout gemeld wordt omdat de volgende anders erger is. Wij accepteren geen fout die we wisten en niet zeiden.' De kernwaarde zegt wat iedereen doet. Het DNA zegt waarom het hier zo zwaar weegt.
Een softwarebureau
De eerste versie ging over 'innovatieve oplossingen'. Na de toets bleef over: 'We zeggen nee tegen een klant als we zien dat hij het verkeerde bouwt, ook als het ons omzet kost.' Dat kan een concurrent niet zomaar kopiëren.
Een groothandel die een directeur aanneemt
De oprichter doet een stap terug. Voordat de nieuwe directeur begint, schrijft hij op wat hij nooit liet gebeuren: een klant die zelf moet bellen omdat een levering later komt. Zo weet de directeur waar de lat ligt, en mag hij hem bewaken.
Doe dit in je eigen bedrijf
Tot hier is alles gratis. Wat je voor je eigen bedrijf invult, bewaar je in Boldcaster.
- Je schrijft het vak DNA van je strategie, en het staat daarna op je strategiepagina.
- Je zet de les klaar voor je team en ziet wie hem gedaan heeft.
- De quiz telt mee, en je ziet welke les hierna komt.
Vier weken gratis. Je komt direct in deze les uit.
Quiz
6 situaties. Je hebt er 5 van de 6 goed nodig. Opnieuw proberen kan altijd.
1.Een oprichter vult bij DNA in: 'Wij maken de beste kozijnen van het noorden.' Wat is er mis mee?
2.Een bedrijf mist voor het eerst in jaren een deadline. De klant vindt het prima. De oprichter maakt zich zorgen. Terecht?
3.Je MT schrijft bij DNA: 'Eerlijk: we melden een fout zelf. Gewenst gedrag: je belt de klant dezelfde dag. Ongewenst gedrag: wachten tot hij het merkt.' Wat zeg je?
4.Je gaat over een half jaar drie dagen per week werken. Het DNA staat nog niet op het canvas. Wat doe je?
5.Het DNA staat op het canvas. Toch ben jij nog de enige die een offerte terugstuurt als hij onder de lat ligt. Wat doe je?
6.Een accountantskantoor neemt een nieuwe partner aan, en de oprichter gaat minder werken. Wat doet de oprichter het best vóór de partner begint?
Hier wordt niets bewaard. In de app telt de quiz mee voor je voortgang.
Lees hierna
- Een merkbelofte met garantie · Je schrijft één belofte op die je klant kan controleren, zet de KPI ervan op je scorebord en rekent uit wat de garantie kost.
Weet je niet waar je moet beginnen? Doe de Groeiscan