Chat met Jurre

Blueprints

Het Strategiecanvas

Je strategie op één pagina: van bestaansreden tot de prioriteiten van dit jaar.

Vijftien velden in twee fasen. Het fundament legt vast wie je bent en waar je speelt; de planning vertaalt dat naar doelen en prioriteiten die je kunt volgen. Bedoeld voor mkb-bedrijven met een team, die willen dat strategie meer wordt dan een goed gesprek in januari.

Vul dit canvas in met BoldcasterOf laat je bedrijf doorlichten →
BoldcasterHet Strategiecanvas · vijftien velden
Fase 1 · Fundamentwie je bent en waar je speelt
DNA
Purpose
Kernwaarden
BHAG
Core Competence
Profit per X
Sandbox
Core Customer
Brand Promise
Fase 2 · Planningwat je bouwt en meet
3-jaarsdoel (3HAG)
Successtrategieën
3-jaars doelstellingen
3-jaars prioriteiten
1-jaars doelstellingen
1-jaars prioriteiten

Bekijk een ingevuld voorbeeld

Het strategiecanvas van een fictief installatiebedrijf, volledig ingevuld. Plus vijf dingen waaraan je ziet dat een canvas stuurt in plaats van dat het vol is. Vier pagina's, PDF.

Je krijgt het voorbeeld direct te zien en ook per mail. We bewaren je adres om je te kunnen helpen met je strategie; afmelden kan altijd met één klik.

Wat is het strategiecanvas?

Het strategiecanvas brengt de strategie van een bedrijf terug tot vijftien velden op één pagina. Fase 1 is het fundament: DNA, purpose, kernwaarden, BHAG, core competence, profit per X, sandbox, core customer, brand promise en het waarde-doel op je horizon. Fase 2 is de planning: successtrategieën, en per horizon en per jaar de doelstellingen en prioriteiten.

Het model bouwt voort op het gedachtegoed van Verne Harnish (Scaling Up, Rockefeller Habits) en op het werk van Jim Collins rond BHAG en kernwaarden. Wat wij eraan hebben toegevoegd is de expliciete tijdshorizon per veld - sommige velden zijn tijdloos, sommige lopen tot je horizon en sommige gaan over dit jaar - plus een waarde-doel dat over keuzevrijheid gaat in plaats van over verkoop.

Wat het canvas níet doet: het beschrijft geen markt, geen concurrentie en geen businessmodel. Combineer het daarom met een SWOT voor het speelveld en een Business Model Canvas voor het verdienmodel. En het canvas voert niets uit - daarvoor heb je kwartaaldoelen, KPI's en een ritme nodig.

Wanneer gebruik je het?

Gebruik het canvas als je een team hebt en merkt dat iedereen een eigen versie van het plan in zijn hoofd heeft. Het werkt het beste met het managementteam erbij, in één sessie van een dag: het gesprek is de opbrengst, het invullen is de vastlegging. Daarna is het canvas het startpunt van elke kwartaalsessie.

Sta je nog aan het begin en is je idee nog niet gevalideerd, dan is het Lean Canvas een betere eerste stap. Wil je eerst het speelveld in kaart brengen voordat je keuzes maakt, begin dan bij de SWOT-analyse.

Zo vul je het in

Vul van boven naar beneden: eerst het fundament, dan de planning. Elk veld heeft zijn eigen tijdshorizon - purpose, DNA en kernwaarden zijn tijdloos, de sandbox en de doelen lopen tot je gekozen horizon (standaard drie jaar), en de laatste twee velden gaan over dit boekjaar.

Fase 1 · Fundament

Tien velden die vastleggen wie je bent, waar je speelt en wat het bedrijf waard moet worden. Dit deel raak je alleen aan bij een echte koerswijziging.

01

DNA

Wat dit bedrijf wezenlijk anders maakt, en niet verandert: niet bij groei, niet bij een overname. Het gaat niet over wat je verkoopt maar over wie je bent - de reden dat je het op deze manier doet en niet zoals de rest van je branche.

Vragen die helpen

  • ·Waar word je boos van in jouw branche? Wat doen anderen dat jij nooit zou doen?
  • ·Welke klant heb je ooit weggestuurd, en waarom voelde dat goed?
  • ·Als je morgen zou stoppen, wat mist de markt dan dat een ander niet zomaar overneemt?

Voorbeeld

Een adviesbureau: 'Wij zeggen het ongemakkelijke ding in de eerste sessie, niet in de derde. Dat kost ons opdrachten aan de voorkant en levert ons klanten op die blijven.'

Veelgemaakte fout

Een producteigenschap invullen ('persoonlijke aandacht', 'korte lijnen'). Dat zegt iedereen, dus het onderscheidt niets.

02

Purpose

De verandering in de wereld omdat dit bedrijf bestaat. Impact, geen activiteit. Hij moet twintig jaar of langer meegaan en is bedoeld om te dragen als het tegenzit - bij een slecht kwartaal of bij de vraag of die volgende investering het waard is.

Vragen die helpen

  • ·Wat zou er in jouw regio of markt slechter zijn als dit bedrijf nooit had bestaan?
  • ·Waarom doe jij dit werk en niet iets waar meer aan te verdienen valt?
  • ·Vul aan: 'Wij bestaan zodat …' - en schrap alles wat over jullie zelf gaat.

Voorbeeld

Een zorgpraktijk: 'Wij bestaan zodat niemand in onze regio aan de medicijnen hoeft omdat de juiste hulp te laat kwam.'

Veelgemaakte fout

De dienst opschrijven in plaats van de reden. 'Mensen fitter maken' of 'klanten ontzorgen' is wat je doet, niet waarom het uitmaakt.

03

Kernwaarden

Drie tot vijf waarden, en per waarde vier dingen: naam, definitie, gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Dat laatste maakt het pas een regel waarop je iemand kunt aanspreken. Kernwaarden beschrijven het gedrag van vandaag, niet het gedrag dat je wenst.

Vragen die helpen

  • ·Wie is de beste medewerker die je ooit had, en welk gedrag maakte hem dat? En de slechtste?
  • ·Waarvoor zou je iemand laten gaan die zijn cijfers wél haalt?
  • ·Noem een moment van vorige maand waarop deze waarde je geld heeft gekost.

Voorbeeld

'Eigenaarschap. Wij nemen verantwoordelijkheid voor het resultaat, niet voor de inspanning. Gewenst: je signaleert een probleem en lost het op zonder dat iemand het vraagt. Ongewenst: je wacht op instructies terwijl je ziet dat het misgaat.'

Veelgemaakte fout

Woorden zonder gedrag. Kun je het ongewenste gedrag niet opschrijven, dan is de waarde te algemeen - en dan is het een poster, geen norm.

04

BHAG

Het vergezicht voor tien tot vijfentwintig jaar: Big Hairy Audacious Goal. Bewust niet planbaar - het is meer een richting dan een doel dat je uitrekent. Eén getal of jaartal erin maakt hem sterker, maar de richting is de kern.

Vragen die helpen

  • ·Waar wil je dat dit bedrijf om bekendstaat als je er zelf al jaren niet meer bent?
  • ·Wat zou er in jouw branche normaal moeten zijn over twintig jaar dat het nu niet is?
  • ·Wat is groot genoeg dat je nu nog niet weet hoe het moet?

Voorbeeld

'In 2040 is een onderhoudscontract met vaste maandprijs de standaard in onze sector - en wij hebben laten zien dat het kan.'

Veelgemaakte fout

Hetzelfde invullen als het 3-jaarsdoel. Ligt de BHAG binnen drie jaar, dan heb je twee stippen op dezelfde afstand en stuurt geen van beide.

05

Core Competence

Eén bekwaamheid waarin je maniakaal goed bent, die moeilijk te kopiëren is en die direct bijdraagt aan je BHAG. Geen lijstje van wat je goed doet: precies één. Het is de motor onder je successtrategieën.

Vragen die helpen

  • ·Wat lukt bij jullie routineus dat bij de concurrent structureel mislukt?
  • ·Waarvoor bellen mensen jou, ook als het niet je werk is?
  • ·Als je één ding moest uitbesteden en één ding zelf houden - wat houd je?

Voorbeeld

'Wij krijgen een offerte binnen 24 uur de deur uit, inclusief calculatie. Onze werkvoorbereiding is uitgeschreven en overdraagbaar, dus het hangt niet aan één persoon.'

Veelgemaakte fout

Een opsomming invullen. Drie krachten betekent in de praktijk dat er geen enkele echt is.

06

Profit per X

De ene eenheid waarop je verdient: per klant, per project, per vestiging, per behandeling. Als die X stijgt, stijgt je winstgevendheid automatisch. Vul er één in, plus in één regel hoe je hem meet - anders wordt hij volgend kwartaal anders berekend.

Vragen die helpen

  • ·Zit de winst in meer klanten, in langer blijven, of in meer per klant?
  • ·Als deze X met tien procent stijgt en al het andere blijft gelijk - wordt het bedrijf dan meetbaar winstgevender?
  • ·Kun je de X van vorige maand nu opzoeken?

Voorbeeld

'Winst per actief servicecontract per jaar. Gemeten als brutomarge gedeeld door het aantal contracten dat langer dan drie maanden loopt.'

Veelgemaakte fout

Twee eenheden openhouden, of op omzet sturen in plaats van winst. Meer omzet per klant kan bij een dure dienst juist minder winst betekenen.

07

Sandbox

Het speelveld waar je over drie jaar de beste in wilt zijn, op drie assen: geografisch, doelgroep en product of dienst. Het is een keuze, geen beschrijving van je huidige markt - en dus zegt hij ook waar je nee tegen zegt.

Vragen die helpen

  • ·Waar wil je over drie jaar de vanzelfsprekende keuze zijn?
  • ·Welke aanvraag zou je vandaag aannemen en straks bewust afwijzen?
  • ·Wie valt er buiten? Als het antwoord 'niemand' is, is het geen sandbox.

Voorbeeld

'Utrecht en omstreken · vastgoedbeheerders met 200 tot 2.000 objecten · onderhoud op contract, geen losse klussen.'

Veelgemaakte fout

Invullen wat vandaag al waar is. Dan is het een beschrijving en geen keuze; er valt niets buiten, dus er valt ook niets af te wijzen.

08

Core Customer

Eén persoon binnen die sandbox, met naam, leeftijd, situatie en de pijn waarmee hij binnenkomt. Zo concreet dat je hem zou herkennen op een netwerkborrel. Het nut zit in de vraag die je daarna bij elke keuze kunt stellen: helpt dit hém?

Vragen die helpen

  • ·Wie was de laatste klant waarvan je dacht: hier zijn we voor? Geef hem een naam en een leeftijd.
  • ·Wat probeerde hij eerder, en waarom mislukte dat?
  • ·Waar ligt hij 's nachts van wakker - en is dat wat hij aan tafel zegt, of iets anders?

Voorbeeld

'Erik, 48, vastgoedbeheerder met 900 objecten. Krijgt elke maandag klachten over storingen die niemand had zien aankomen en wordt door zijn directie afgerekend op onvoorziene kosten.'

Veelgemaakte fout

Een segment invullen ('mkb in de regio', 'vrouwen 30-50'). Dat is de doelgroep uit je sandbox, niet je core customer.

09

Brand Promise

De ene belofte aan elke klant, ongeacht wie hij is of wat hij koopt. Drie eisen: meetbaar, door de klant zelf controleerbaar, en met een consequentie als je hem breekt. Een goede belofte kost je af en toe geld; doet hij dat nooit, dan belooft hij niets.

Vragen die helpen

  • ·Wat kan een klant bij jou afdwingen waar hij bij de concurrent om moet vragen?
  • ·Waaraan ziet hij zelf of je het bent nagekomen?
  • ·Wat gebeurt er als het niet lukt, en wie beslist dat?

Voorbeeld

'Een storing die je vóór tien uur meldt, is dezelfde dag opgelost - of je betaalt die maand geen abonnement.'

Veelgemaakte fout

Onmeetbaar formuleren ('de beste service van de regio'). Kan de klant het niet nagaan, dan kun je de belofte ook niet breken - en dan betekent hij niets.

Fase 2 · Planning

Vijf velden die het fundament vertalen naar keuzes, cijfers en prioriteiten. Dit deel ligt elk kwartaal op tafel.

10

3-jaarsdoel (3HAG)

Hoe je bedrijf er over drie jaar uitziet, in woorden: de Three-Year Highly Achievable Goal. Haalbaar en concreet, zo dat iedereen in het team het herkent. Dit is het doel waar de rest van de planning naartoe werkt; de BHAG is de verre stip, dit is het tussenstation dat je kunt halen. De 3-jaars doelstellingen en prioriteiten maken het meetbaar.

Vragen die helpen

  • ·Stel dat je over drie jaar door het bedrijf loopt: wat zie je, wie zit er, wat doen ze anders dan nu?
  • ·Hoeveel klanten, welke markt, welk team, en wat doe jij dan nog zelf?
  • ·Zou je team dit lezen en zeggen: ja, dat halen we?

Voorbeeld

Een installatiebedrijf: 'In 2029 draaien we drie servicecontracten die samen 40% van de omzet dekken, plant een bedrijfsleider het werk en zit ik niet meer op de bus.'

Veelgemaakte fout

Alleen een bedrag noteren, of een droom zonder datum. Een getal zonder beeld is niet te plannen, en een beeld dat niemand haalbaar vindt motiveert niet.

11

Successtrategieën

Drie tot vijf fundamentele keuzes die je onderscheiden binnen je sandbox. Niet wát je doet, maar hóe je het anders doet. Ze gaan minstens drie tot tien jaar mee en ze sluiten iets uit - een keuze zonder nee is geen keuze.

Vragen die helpen

  • ·Wat doen jullie bewust anders, waar de rest van de branche je voor gek verklaart?
  • ·Waar zeggen jullie nee tegen dat geld oplevert?
  • ·Als je dit volhoudt en de concurrent niet, waar sta je dan over vijf jaar dat hij niet kan inhalen?

Voorbeeld

'Wij werken alleen op contract, nooit op regie.' · 'Wij leveren uitsluitend via installateurs, niet direct aan eindklanten.' · 'Wij rekenen per opgeloste storing, niet per uur.'

Veelgemaakte fout

Projecten opschrijven. 'Nieuwe website' of 'meer aan marketing doen' is een prioriteit of een middel - het onderscheidt je van niemand.

12

3-jaars doelstellingen

Drie tot zes KPI's met naam, eenheid en doelwaarde over drie jaar. Ze maken je 3-jaarsdoel meetbaar, en hier gaat het gesprek van ambitie naar rekenen.

Vragen die helpen

  • ·Welke drie getallen zou je willen zien als je een jaar wegblijft en één keer mag kijken?
  • ·Welk getal verraadt het eerst dat de kwaliteit zakt, nog voordat de omzet het merkt?
  • ·Als je 3-jaarsdoel klopt, waar moet dit getal dan over drie jaar staan?

Voorbeeld

'Contractomzet: €1,8M · Klantretentie: 92% · Brutomarge: 38% · Medewerkers met eigen klantportefeuille: 6'

Veelgemaakte fout

Alleen geld. Neem er één op over kwaliteit en één over het team - daar loopt groei uiteindelijk op vast.

13

3-jaars prioriteiten

Drie tot vijf bouwwerken: de systemen, teams, vestigingen of producten die er over drie jaar moeten staan om je successtrategieën waar te maken. Thema's, geen getallen en geen taken - elk groot genoeg om er een jaar of langer over te doen.

Vragen die helpen

  • ·Wat moet er straks bestaan dat er nu niet is? Noem het als ding, niet als activiteit.
  • ·Welke daarvan kun je niet missen om de doelstellingen te halen?
  • ·Wie is er nodig om dit te laten werken - en zit die persoon er al?

Voorbeeld

'Tweede vestiging in Amersfoort' · 'Werkvoorbereiding als aparte rol ingericht' · 'Eigen serviceportaal waar klanten storingen melden en volgen'

Veelgemaakte fout

Getallen erin zetten. 'Retentie naar 92%' is een doelstelling; de prioriteit is wat je bouwt om daar te komen.

14

1-jaars doelstellingen

Dezelfde KPI's, maar voor dit boekjaar: concreter, met deadline, en zo geformuleerd dat je op 1 januari zonder discussie weet of het gehaald is. Ze horen rekenkundig uit te komen op de meerjaars doelstellingen.

Vragen die helpen

  • ·Wat moet er dit jaar écht staan, in getallen die je nu al kunt meten?
  • ·Als je dit jaar dit haalt en de jaren erna hetzelfde tempo - kom je dan uit op je meerjaarsdoel?
  • ·Wie kijkt er maandelijks naar dit getal?

Voorbeeld

'Contractomzet: €1,1M · Klantretentie: 87% · Nieuwe contracten: 24 · Ziekteverzuim onder 4%'

Veelgemaakte fout

Ambities in plaats van resultaten. 'Groeien in contracten' is in december niet te beoordelen; '24 nieuwe contracten' wel.

15

1-jaars prioriteiten

Drie tot vijf prioriteiten voor dit jaar, SMART geformuleerd en een subset van je meerjaars prioriteiten. Elk is groot genoeg om er een kwartaal aan te werken. Dit is waar het canvas overgaat in uitvoering: hieruit komen de kwartaaldoelen.

Vragen die helpen

  • ·Welke meerjaars prioriteit moet dit jaar beginnen, en welke kan wachten?
  • ·Wat is er in december af, en hoe zie je dat het af is?
  • ·Wie is de eigenaar? Eén naam per prioriteit.

Voorbeeld

'Werkvoorbereiding beschreven en overgedragen aan een vaste kracht, vóór 1 juli' · 'Serviceportaal live met de tien grootste klanten' · 'Prijsmodel om naar contracttarief per 1 september'

Veelgemaakte fout

Meer dan vijf. Dan is het geen focus meer maar een wensenlijst, en valt in het derde kwartaal precies het belangrijkste om.

Veelgemaakte fouten

Beginnen bij de doelen

Bijna elke ondernemer wil bij de cijfers beginnen, want daar heeft hij een mening over. Doe je dat, dan krijg je de doelen die er vorig jaar ook stonden. Het fundament is precies het deel dat bepaalt welke doelen kloppen - en dat gesprek voer je maar één keer in de paar jaar.

De sandbox invullen op vandaag

De sandbox is de keuze waar je over drie jaar de beste in wilt zijn, niet een beschrijving van je huidige markt. Wie hem invult op wat vandaag al waar is, houdt een canvas over waar niets uit volgt: er valt niemand buiten, dus er hoeft ook geen enkele aanvraag te worden afgewezen.

Kernwaarden zonder ongewenst gedrag

Het veld 'ongewenst gedrag' is het veld dat een waarde tot regel maakt. Zonder dat veld staat er een woord waar iedereen het mee eens is, en dat is precies waarom kernwaarden hun slechte naam hebben.

Doelen die niet optellen

Zet de 1-jaars doelstellingen naast de meerjaarsdoelen en reken het na. Vier jaren die samen niet uitkomen op de horizon is het meest voorkomende gat tussen strategie en uitvoering - en het is er één die je in tien minuten dicht.

Het canvas als eenmalige oefening

Een ingevuld canvas dat na de sessie in een map verdwijnt, verandert niets. Het fundament raak je zelden aan, maar de planning hoort elk kwartaal op tafel te liggen, en de prioriteiten van dit jaar horen de bron te zijn van je kwartaaldoelen.

In Boldcaster

Hoe Boldcaster je hierbij helpt

Een wizard die de vragen stelt

Veld voor veld, met uitleg, voorbeelden en een toets per stap. Het gesprek is de opbrengst; de app zorgt dat er niets blijft liggen.

Bold AI doet het voorwerk

Plak je businessplan, jaarverslag of vergadernotities en Bold AI vult de velden voor je in. Of laat hem per veld een voorstel doen.

Van canvas naar kwartaaldoelen

Je prioriteiten van dit jaar worden de startpunten van je Rocks en OKR's, en je doelstellingen komen terug op het KPI-scorebord.

Eén versie voor het hele team

Deel het canvas met een link, exporteer het als PDF, en begin elke kwartaalsessie op dezelfde pagina.

Bekijk wat Boldcaster kost

Liever begeleiding?

Je hebt geen kennis van het model nodig om te beginnen: de wizard en Bold AI helpen je per veld. Wil je iemand naast je die de vragen stelt, begin dan met een Scale-up audit van een dag. Wil je daarna iemand die elk kwartaal met je MT meedraait, dan brengen we je in contact met een coach uit ons netwerk.

Veelgestelde vragen

Met welke tijdshorizon vul je het canvas in?

+

Standaard drie jaar. Dat is lang genoeg om iets te bouwen en kort genoeg om te overzien. Vijf jaar past bij een investeringsritme dat er echt zo lang over doet - een tweede vestiging, een pand, een eigen platform. Twee jaar als het bedrijf financieel krap zit; dan maakt verder vooruitkijken het gesprek onwerkelijk. De gekozen horizon geldt voor de sandbox, de core customer, het waarde-doel en de meerjaars doelen en prioriteiten.

Met welke tijdshorizon vul je de sandbox in?

+

Op je horizon, dus standaard over drie jaar - niet op vandaag. De sandbox is de bewuste keuze waar je de beste in wilt worden, en waar je daarvoor nee tegen zegt. Twee toetsen: is het vandaag al volledig waar, dan is het een beschrijving en geen keuze; is het over drie jaar niet realistisch haalbaar, dan hoort het bij je BHAG.

Wat is het verschil tussen de BHAG en het waarde-doel?

+

De BHAG is een vergezicht van tien tot vijfentwintig jaar dat je niet kunt plannen. Het waarde-doel is concreet en planbaar, op je horizon van drie tot vijf jaar. Staat er in beide velden ongeveer hetzelfde, dan is de BHAG te klein - niet het waarde-doel te groot.

Moet ik mijn bedrijf willen verkopen om dit in te vullen?

+

Nee. Het waarde-doel gaat over de waarde die je opbouwt, niet over de transactie. Die waarde geeft je de keuze: doorgroeien als zelfstandig bedrijf, verkopen, of investeerders aantrekken. Bij ondernemers die niet aan verkoop denken werkt de vraag 'waar wil je over drie jaar staan, en wat moet het bedrijf dan waard zijn' beter dan het woord exit.

Hoe lang duurt het om het canvas in te vullen?

+

Met het managementteam erbij een dag voor het fundament en een dagdeel voor de planning. Alleen invullen kan in twee uur, maar dan sla je het deel over waar de waarde zit: het gesprek waarin blijkt dat mensen een verschillend beeld hadden.

Met wie vul je het in?

+

Met het managementteam, niet alleen als eigenaar. Kernwaarden die het team niet heeft meegemaakt, leven niet; prioriteiten die het team niet heeft gekozen, worden het derde kwartaal niet gehaald. Bij een klein bedrijf zonder MT: neem de twee of drie mensen mee die het werk dragen.

Hoe vaak werk je het canvas bij?

+

Het fundament raak je alleen aan bij een echte koerswijziging - verandert je purpose elk jaar, dan was het geen purpose. De planning gaat elk kwartaal mee: doelen en prioriteiten tegen het licht bij de kwartaalsessie, en één keer per jaar de 1-jaars kolom opnieuw vullen.

Is dit hetzelfde als Scaling Up of het One-Page Strategic Plan?

+

Het deelt er de wortels mee: BHAG, kernwaarden, core competence, profit per X, sandbox en brand promise komen uit dat gedachtegoed. Wat afwijkt is de expliciete tijdshorizon per veld, een instelbare horizon in plaats van een vaste drie jaar, en een waarde-doel als stip in plaats van een cijferrij per jaar.

Verder lezen